iNet.mn дагах

Тамхи үйлдвэрлэгчдийн "муухай заль"

Тамхийг хагас мянган жил таньсан хүн төрөлхтөнийг энэ хорт зуршлаас салгахгүйн тулд тамхи үйлдвэрлэгчид олон камтанит ажил, арга заль хэрэглэжээ. Ямар сайндаа, тамхины сурталчилгааг хүн төрөлхтөний хамгийн амжилттай маркетингаар нэрлэж байх вэ дээ.
Ер нь, тамхийг анхлан хэрэглэж байсан нь Америкийн индианчууд юм. Америкийг Христофер Колумб нээж, тус тивийн соёл иргэншилтэй танилцахдаа, Европт тамхийг анх дэлгэрүүлжээ. Тобакко нь индианы аравак хэлний тамхины ургамлын нэр, харин сигарет нь эртний маяачуудын тамхи татах гэсэн үг аж. Христофер Колумб тамхийг Европт зөөснөөс гадна, нэгэн аралд Тобаго гэсэн нэр өгсөн нь одоо Тринадад ба Тобаго улсын нэгэн хэсэг юм.


Тамхийг аж үйлдвэрт их хэмжээгээр үйлдвэрлэх нь 19-р зууны сүүлээр эхэлж, 1950–1960 онд оргил цэгтээ хүрсэн байна. Яг энэ үед сурталчилгаа гэдэг зүйл гарч, тамхи татдаг хүнийг ганган хээнцэр, мундаг эрийн төрхөөр харуулж ирсний балгаар одоо дэлхийд тэрбум гаруй хүн тамхи татаж байна. Тиймээс тамхины сурталчилгааг хүн төрөлхтөний хамгийн амжилттай маркетингаар нэрлэдэг. Тухайлбал, АНУ-д 1952 онд “Readers digest” сэтгүүлд тамхи хорт хавдар үүсгэдэг тухай хэд хэдэн өгүүлэл нийтэлсний дараа олон хүн тамхинаас татгалзаж тамхины борлуулалт эрс буурчээ. Тиймээс тамхи үйлдвэрлэгч компаниуд тамхийг шүүртэй болгосон. Энэ нь сурталчилгааны заль гэдгийг тухайн үед хэн ч ойлгоогүй. Гэтэл шүүр нь тамхины хорыг их хэмжээтэй бууруулдаггүй, харин ч аюулгүй гэдэг буруу ойлголт төрүүлж тамхидалтыг хөөрөгддөг байна.
Дараа нь, 1980-аад оноос, "зөөлөн", "супер зөөлөн", "никотины агууламж багатай" гэх мэтээр ангилсан тамхи үйлдвэрлэж эхэлжээ.Гэвч, үнэндээ бол эдгээр тамхинд агуулагдах хорын хэмжээ энгийнхээс онцын ялгаа байдаггүй аж.Бас л зөөлөн, хор багатай тамхи татаж байна гэж сэтгэл уужраан, тамхины хэрэглээг улам өөгшүүлдэг байна. Электрон тамхи, утаагүй тамхи, зөвхөн эмэгтэйчүүдэд гэж хаягласан тамхи нь мөн л заль гэнэ.

Тамхи үйлдвэрлэгчид сургуулиудаар явж, янз бүрийн төсөл хэрэгжүүлдэг бөгөөд тэгэхдээ “18 нас хүрээгүй хүүхдэд бид тамхи зардаггүй”, “Та нар өсвөр насныхан учир тамхи татаж болохгүй” хэмээн ярьж таниулдаг байна. Их л шударга ариун сонсогдож буй энэ ухуулгад бас л далд сурталчилгаа нуугдаж байдаг аж. Том хүн болсны, эрх чөлөөт амьдралд орсны шинж нь тамхи юм байна гэж хэлсэнтэй агаар нэг дуулддаг байна. Түүнчлэн тамхи татахаар турдаг, тайвшруулдаг, тамхиа хаявал таргалнагэх мэт яриа хөөрөө нь үнэндээ далан худал бөгөөд бас л тамхи үйлдвэрлэгч, борлуулагч нарын далдуур хөөрөгддөг мэх байх талтай аж.
Тамхины томоохон компанийн дэд ерөнхийлөгч байгаад халагдсан Жефри Вийганд 1990-ээд онд тамхи үйлдвэрлэгчдийн “гутамшигт нууц”-ыг задалж, ихэд алдаршсан түүхтэй. Хүмүүсийг тамхинд донтуулахын тулд тамхи үйлдвэрлэгчид аммиакийн шинж чанарыг өргөн ашигладгийг тэрээр илчилсэн юм. Шээсний хүчлийг тамхинд нэвчүүлэх энэ аргыг 1950-иад оноос хэрэглэж эхэлсэн бөгөөд энэ бодисын үйлчлэлээр никотин цусанд маш хурдан шингэж тархи, төв мэдрэлийн системд хүчтэй нөлөөлдөг байна. Түүнчлэн тамхи үйлдвэрлэгч компаниуд “14–24 насны залуучууд бол бидний бизнесийн зорилтот ирээдүй”, “Өсвөр насны хүүхэд бидний маргаашийн байнгын хэрэглэгч мөн” гэх мэтээр ирээдүйгээ тодорхойлсон байсан нь Жефри Вийгандын ачаар ил болж байжээ.
Монголын ихэнх тамхичид мөн ийм л насандаа тамхинд орсон байдаг. Сурагчдын дунд явуулсан судалгаагаар, 13-17 насны нийт сурагчдын 61,3 хувь нь 14 нас хүрэхээсээ өмнө тамхи татаж үзсэн байдгийг тогтоожээ. Тэдний талаас илүү хувь нь тамхины бүрэн хамааралтай болсон тухай ч сэтгэл эмзэглүүлэм тоо дурайж байна.
Тамхины хор холбогдлыг нь жагсаавал, үнэндээ “Бум Эрдэнэ” туульсаас урт болно. Учир нь, тамхины утаанд хулгана мэрэгч амьтдыг устгахад хэрэглэдэг арзен, хорт хийн камерт ашигладаг цианид, уушгины мөгөөрсөн сувгуудыг тагладаг бохь зэрэг нэн хортой 4000 химийн нэгдэл байдаг аж. Ямар сайндаа, тамхи үйлдвэрлэдэг компанид ажилд орсон хүн орцыг нь нүдээр үзэж, гутаж цэрвэснээс тамхийг нэгмөсөн орхисон жишээ олон байдаг байна.
Жилийнх нь ашиг орлого хэдэн тэрбумаар тоологддог тамхины компаниудаас авсан мөнгөөрөө киночид, гол баатраа янжуур зуусан сайхан залуугаар дүрсэлж байв. Харин сүүлийн үе  сэтгэл гутралд орсон, дампуурсан, ажил хэрэг нь бүтэхгүй байгаа баатрыг тамхи татаж, архи ууж буй төрхтэй харуулах болсон. Эндээс тамхи сэтгэл гутралыг засдаг гэсэн андуу үзэл суртал мөн л "үнэртдэг". Үнэндээ бол тамхинд хүнийг тайвшруулдаг шид огтоос байдаггүй бөгөөд хэрэв никотин нь тайвшруулах үйлчилгээтэй байсан бол эрүүл мэндийн салбарынхан аль хэдий нь стресс тайлах хамгийн хямд хэрэгсэл болгочих байсан билээ.
Хөгжилтэй хөөрхөн “Микки хулгана” киногоороо хамгийн их алдаршсан кино найруулагч Уолт Дисней 65 насандаа уушгины хорт хавдраар нас барж, сая сая үзэгчид нь эмгэнэн гашуудаж байхад түүний компани нэгэн түүхэн мэдэгдэл хийсэн байдаг. Тэр нь Уолт Дисней компани тамхийг хэзээ ч кинондоо гаргахгүй хэмээсэн тунхаглал юм.
Одоогоор, тамхи татахыг болон зарж борлуулахыг бүрэн хориглосон ганц улс байдаг нь Бутан юм. Гэхдээ дэлхийн улс орнууд энэ чиглэлд том амбицтай төлөвлөгөө хэрэгжүүлж байна. ОХУ хүүхдэд тамхи зарахыг хориглосон хатуу хууль гаргалаа. Японы зарим компаниуд, тамхи татдаггүй ажилчдынхаа ээлжийн амралтын хоногийг нэмэх урамшуулал олгодог болов. Тус улс 2040 он гэхэд тамхийг бүрэн хориглохоор төлөвлөж байна. Сингапур улс тамхи татагчдыг 55 хувиас 14 хувь хүртэл бууруулсан кампанит ажлаараа алдартай.
Өдгөө өндөр хөгжилтэй орнуудад, санхүүгийн хувьд чинээлэг, төрийн албан хаагч нар дунд тамхины хэрэглээ хамгийн бага байдаг. Харин хөгжингүй орнуудад мэргэжил боловсролын түвшин доогуур иргэд нь илүү ихээр тамхи татдаг байна. Өөрөөр хэлбэл, тамхи ядуу зүдүү амьдралын үзүүлэлт буюу орон гэргүй тэнүүлч, янхан, хулиган, гэмт хэрэгтнүүд тамхийг голлон хэрэглэж, гудамжны харанхуй мухар руу шахагдсаар байна.скачать dle 12.0
2 Сэтгэгдэл

2 сэтгэгдэл

  1. node%3F

    2019/06/18 07:06:10

    I'm just commenting to let you understand of the exceptional experience my cousin's girl encountered viewing your web page. She discovered such a lot of things, most notably what it's like to possess an incredible teaching mindset to get the others with ease learn about some complex subject areas. You undoubtedly did more than readers' expected results. I appreciate you for producing the beneficial, trustworthy, educational and as well as easy guidance on your topic to Gloria. node%3F node%3F

  2. 457F3C47-96BA-479F-926C-9F292B9DB1DA

    2019/06/21 11:06:07

    I enjoy you because of all your work on this website. My daughter really loves going through investigations and it is easy to understand why. All of us notice all relating to the powerful tactic you produce worthwhile items by means of the blog and cause response from visitors about this concern then our favorite child is always starting to learn a whole lot. Take pleasure in the rest of the new year. Your conducting a fantastic job. 457F3C47-96BA-479F-926C-9F292B9DB1DA https://www.utne.com/email?emailid=

Сэтгэгдэл үлдээх

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Элчин сайд нарыг хүлээн авч уулзан Бичигт, Ульхан боомтын дэд бүтцийн асуудлаар ярилцав

Өнөөдөр, 12:49

Монгол жүдочид эх орондоо багаараа 3 дугаар байр эзэллээ

Өнөөдөр, 12:45

Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах эсэхэд иргэд саналаа өгч эцсийн шийдвэр гаргах эрхийг эдэлнэ МОНГОЛЫН МЭДЭЭ | УЛС ТӨР

Өнөөдөр, 12:42

Загастайн давааны автозам бүрэн ашиглалтад орж, 21 аймаг нийслэл хоттой хатуу хучилттай автозамаар холбогдлоо

Өнөөдөр, 12:38

Хүнсний хувьсгалын хүрээнд шинэ үеийн гидропоник хүлэмж байгуулах төсөл хэрэгжиж эхэллээ

Өнөөдөр, 12:33

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх: Монголын зохиолчид 30 гаруй жилийн дараа эргэж нэгдсэнд талархаж байна

Өнөөдөр, 12:29

24/06/2022, 12:22

Б.БАТЦЭЦЭГ: ЮНЕСКО ШИМ МАНДЛЫН НӨӨЦ ГАЗАРТ АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАЛЫГ ХӨГЖҮҮЛЭХ ЗАМААР ИРГЭДИЙН АМЬЖИРГААГ САЙЖРУУЛАХАД АНХААРДАГ

22/06/2022, 10:59

Чингис хаан музейн нүүрэн талд монголын эзэнт гүрний таван их хааны тамга заллаа

22/06/2022, 10:54

Б.Ган-Эрдэнэ Ази тивийн АШТ-ий хүрэл медаль хүртлээ

22/06/2022, 10:53

Жолооч нар "Аажуу явбал аяндаа хүрнэ дээ" аянд нэгдлээ

22/06/2022, 10:52

ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР ОЙН ГЕНЕТИК НӨӨЦИЙН ТӨВИЙГ МОНГОЛД АНХ БАЙГУУЛЛАА

22/06/2022, 10:47

Монгол Улс, БНХАУ-ын худалдааны эргэлт 38 хувиар өсжээ

22/06/2022, 10:44

“Е-mongolia” системээс мянга гаруй хүн үйлчилгээ авчээ

22/06/2022, 10:44

Монголын анхны байгалийн ургамлын ГЕНЕТИК НӨӨЦИЙН төвийг байгуулна

22/06/2022, 10:35

М.Маргад Дэлхийн шатрын холбооны дэд мастер болжээ.

20/06/2022, 14:26

Онцгой байдлын алба хаагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа

20/06/2022, 14:25

БИТКОИНЫ ээлжит НУРАЛТ, түүний үндсэн шалтгаанууд

20/06/2022, 14:12

ОЮУ ТОЛГОЙ: Гүний уурхайн хүдэр буулгах тэсэлгээг эхлүүлэв

20/06/2022, 14:10

МОНГОЛ АВДАР

20/06/2022, 14:09

Зургаан аймаг ойгоо хамт тэмдэглэх хүсэлт гаргажээ

20/06/2022, 14:04

Таваас олон хүнээс бүрдсэн бүлэг жуулчин Солонгос руу 15 хоног визгүй зорчино

20/06/2022, 14:02

Л.Оюун-Эрдэнэ, Х.Баттулга хоёр Төрийн ордонд муудалцаж, С.Баярцогт хүүхдийнхээ хурим дээр АН-ын даргад зүтгэх “урилга” авчээ

20/06/2022, 14:01

Э.Баттулга: “Байгаль орчны зорилтот хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлснээр нэгдсэн төлөвлөлттэй болно

20/06/2022, 14:00

Ж.Чүлтэмсүрэн, Л.Болдбаатар нарт бригадын генерал цол хүртээлээ

20/06/2022, 13:59

Польшын Элчин сайдын яам визийн мэдүүлгийг 2024 оны дөрөвдүгээр сарын 1-нээс авч эхэлнэ

7/06/2022, 17:51

“НордАрт 2022” үзэсгэлэнд Монгол Улсын 18 уран бүтээлч оролцож байна

7/06/2022, 17:49

Морин хуур хөгжим үндэсний стандарттай боллоо

7/06/2022, 17:37

Д.Дэмбэрэл: “Херо” машин 1000 километрт 20 мянган төгрөгийн цахилгаан зарцуулна

7/06/2022, 17:36

Д.Болд: Эрээний хатуу хөл хорио энэ сарын сүүл хүртэл үргэлжлэх магадлалтай

7/06/2022, 17:32

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

26/09/2018, 10:41

9/10/2018, 12:01

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

9/10/2018, 12:01

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр

6/03/2019, 17:04

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

26/09/2018, 10:41

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Уяачдад Монгол Улсын цол хүртээв

3/02/2019, 14:32

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Б.Баярсайхан: Байгууллагууд дэргэдээ цэцэрлэг байгуулахад төр хувьсах зардлыг нь даана

12/08/2019, 19:11

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

Өсвөрийн шатарчдын улсын аварга багаар Хэнтий аймаг шалгарлаа

6/03/2019, 11:03

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19