iNet.mn дагах

Зуун жилээс 82 жилийг нь...

Зуун жилээс 82 жил нь үзэг тавилгүй үг бичиж, хуудас хаалгүй ном туурвисан Б.Бааст гуай тэнгэрийн орноо заларч хүндэтгэлийн суудалдаа тухаллаа… Онгон дагшин Алтайн өвөрт Бөх эцгээсээ төрсөн бөхөөхөн настай шавил жаахан биетэй хүн байв. 
2016 онд ШУА-ийн хэл зохиолын хүрээлэн, Монголын Үндэсний Чөлөөт зохиолчдын холбоо хамтран Б.Бааст гуайн 95 насны ойг нь өргөн хүрээгээр тэмдэглэсэн юм. “ХХ зууны уран зохиол ба зохиолч Б.Бааст” гэсэн сэдэвт эрдэм шинжилгээний хурал хийж эрдэмтэн Болормаа гол илтгэлийг тавьж, бусад эрдэмтэд бүгд л өөр өөрийн судалгааны бүтээлийг уг сэдэвтэй холбогдуулан хэлэлцүүлж байлаа. Ахмад зохиолчид үг хэлж, залуус нь баяр хүргэн, ерөнхийлөгчинй мэндчилгээг уншин сонордуулж байлаа. Тус хурал сүүлдээ баяр болж хувирсан, МУГЖ Хайдав ирж “Чамайг үздье” дууг нь дуулж, олон гавъяат дуучид ая дуугаа өргөсөн. Бааст гуайдаа бид бэлгэ дэмбэрэлтэй үгээ хэлж бэлэг хадгаа ч гардуулсан. Орой нь тэрээр үр ач нартайгаа хамтран баярын зоог бэлтгэж эрдэмтэд, зохиолчид, найз нөхдөө урьсан юм. 
Дурсуулан байгаа Б.Бааст буюу Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, Ардын уран зохиолч, Соёлын гавъяат зүтгэлтэн, утга зохиолын Нацагдоржийн нэрэмжит болон Монголын зохиолчдын эвлэлийн шагналт, зохиолч Бөхийн Бааст гуай 1921 оны намар Баян-Өлгий аймгийн Алтанцөгц суманд төржээ. Тэрээр бага дунд сургуулиа дүүргээд сурч ажиллаж бүтээж туурвиж яваад хожуухан 1964 онд Москвагийн А.М.Горькийн нэрэмжит Утга зохиолын дээд сургуудлийг төгсгөсөн, мэргэжлийн зохиолч агаад яруу найраг үргэлжилсэн үг, хүүхдийн зохиол зэрэг утга зохиолын бүх төрлөөр эн тэнцүү туурвидаг хүн. 1940 онд Улаанбаатарыг анх үзэж, улмаар 1-р дунд сургуульд элсэн суралцсан, МУИС-ийг байгуулагдахад малын эмчийн ангид орж, малын эмч зоотехникч болсон зэрэг содон түүх арвинтай, намтар баян хүн байв. 1936 оноос уран бүтээлээ эхэлж, анхны томоохон бүтээл болох Толбо нуур зохиолоо 1947 онд хэвлүүлж олны хүртээл болгожээ. Түүний олон арван зохиолыг, түүний дундаас иж бүрэн тууж “Хөвчийн Бор”, “Хангайн Бор” зэрэг зохиолуудыг нь уншаагүй хүн Монголд байхгүй бизээ.
Б.Бааст 1936 онд бичсэн анхны шүлэг “Миний нутаг” нь түүнийг 15 -хан настай Ховдын дунд сургуульд сурч байхад нь төрсөн байдаг. Тэр алсын Алтайн уулсаас сайн санаат хүмүүсийн соёлт гараар дамжин нисссээр 1940 онд “Үндэсний соёлын зам” сэтгүүлд нийтлэгдсэн байж. Энэ бол хөдөөний жаахан хүүд том шагнал байж, насан туршийн урам зориг болжээ. Хүүрнэл зохиолын гарамгай “зүтгэлтэн”, роман тууж, олон арван жүжиг киноны зохиол бичиж улсын соёлын санд хандивласан тэрээр дууны шүлгүүдээр яггүй алдаршиж, олны ам сэтгэлд ойртсон олон сайхан дууг Лувсаншарав, Б.Дамдинсүрэн, Дарамзагд, Гончигсумлаа, Мөрдорж нарын хөгжмийн алдартнуудтай хамтран бүтээсэн. Өдгөө түүний “Чамайг үдье” , “Шинэ жилийн вальс” хоёрыг мэдэхгүй аялахгүй хүн огт байхгүй нь үнэн. Бааст ахын баян намтраас ургасан “Намрын шөнө голын эрэг дээр” хэмээх үг ая төгс сайхан дууг нь залуу насандаа аялж яваагүй ахмад дунд насныхан байхгүй буйза. Түүний бүтээлийн гол онцлог нь язгуур монгол хүний байгаллаг мөн чанарыг гаргаж, хүн байгалын харилцаа түүний оршин тогтнохын нууцыг нээж өгдөгөөрөө уншигч олны танин мэдэхүйн боловсролд хүндтэй бөгөөд тодорхой хувь нэмрийг оруулжээ. 
Тэрээр ХХ зууны Монголын уран зохиолын том төлөөлөгч төдийгүй утга зохиолын ертөнцийн 100 жилийн амьд архив байлаа. Нэрт зохиолч Б.Бааст нь МЗЭ-ийн Төв хорооны ажилтан байсан, түүний харьяа сонин сэтгүүлд удаан жил үр бүтээлтэй ажиллаж, нэгэн үеийн хүүхэд залуусыг хүмүүжүүлэхэд уран зохиолын үр нөлөө ач холбогдлыг хэрэгжүүлж явсан томоохон сэтгүүлч байв. Залуу багаас сонинд ажиллажээ, нийтлэл уран сайхны донжийг тааруулах утга зохиолын үзэл суртлын шалгуурт шахуулж төлөвшсөн, баргийн салхинд ганхахгүй царс мэт хатуужсан хүн байсан. Тэрээр МЗЭ-ийн хороо болон кино үйлдвэр, Урлагийн зөвлөл, Дүрслэх урлагийн газар тус тус ажиллаж байсан Монголын соёл урлагийн нэрт зүтгэлтэн билээ. 
Монголын нэрт сэхээтнүүд, түүхт хүмүүс, бүтээн туувигч үе үеийн хичээнгүй алдартнуудыг сайн мэдэх, ихэнхтэй найзалж нөхөрлөж, заримтай нь мөр зэрэгцэн ажиллаж, заримыг нь амьдаар нь харж явсан, намтар түүхийг нь мэдэх тэрээр үнэхээр жинхэнэ ганц амьд архив байлаа.
ХХ зууны Монголын уран зохиолын өнгийг тодорхойлж чигийг заалцаж л явсан тэрээр өдгөө тэнгэрт олбог засуулжээ.
Ум ма ни бад ми хумскачать dle 12.0

"Атомэкспо 2019" форум Сочи хотод болж байна

Өчигдөр, 12:22

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

Өчигдөр, 12:19

“Эхийн алдар” одонтой эхчүүдэд жилд 30 тэрбум төгрөгийн тэтгэмж олгодог

Өчигдөр, 11:59

Ц.Жадамбаа: Залуус бид асуудлыг судалж, аливаа зүйлд нухацтай хандах цаг ирсэн

16/04/2019, 14:14

Жил дөрвөн сарын дараа “Мөсөн өргөө” спортын ордонтой болно

16/04/2019, 14:10

“ЖДҮ корпораци” байгуулагдлаа

16/04/2019, 14:08

Дэлхийн Монгол туургатны “Өхөөрдөм гоёо 2019” наадмын бүртгэл эхэллээ

16/04/2019, 14:05

Дуучин Becky “Азийн шилдэг дуучин”-аар шалгарчээ

16/04/2019, 12:05

“Багш спорт-2019” наадамд Сайншанд сумын V сургуулийн багш нар тэргүүлэв

16/04/2019, 11:56

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга АНУ-ын Конгресст өргөн барьсан Гуравдагч хөршийн худалдааны тухай хуулийг дэмжиж буйгаа илэрхийллээ

16/04/2019, 11:54

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга БНХАУ-д анхны Төрийн айлчлалаа хийнэ

16/04/2019, 11:52

Ж.Шижир: Сайн багш 10 дахин илүү орлого олно

16/04/2019, 11:16

Нөөцийн мах худалдаалж буй хүнсний дэлгүүрийн жагсаалт

16/04/2019, 11:05

Нийт нутгаар шороон шуургатай байхыг анхаарууллаа

16/04/2019, 11:03

Налайхын замыг өнөөдрөөс хэсэгчлэн хаав

16/04/2019, 11:00

Парисын Эх дагинын сүмд гал гарлаа

16/04/2019, 10:58

“Орлогод нийцсэн орон сууц”-ны 768 айлын барилга эхэллээ

16/04/2019, 10:46

Элчин сайд М.П.Сингх Монгол судлалыг дэмжихээ илэрхийлэв

16/04/2019, 10:43

Японы буцалтгүй тусламжаар баригдсан АШУҮИС-ийн эмнэлэг ирэх 6-р сард нээлтээ хийнэ

15/04/2019, 14:38

МОНЦАМЭ, ТАСС агентлагийн хамтын ажиллагаа өргөжинө

15/04/2019, 14:08

Сүсэглэл, солиорлын дэнс: ЗОМБИ

15/04/2019, 13:24

“Талх чихэр” ХК “Ухаалаг хэрэглэгч” хөтөлбөрийг зарлаж байна

15/04/2019, 13:21

Хойд мөсөн далайн бүс нутгийн V форум боллоо

15/04/2019, 11:58

Арьс шир боловсруулах байгаль орчинд ээлтэй технологи нэвтрүүлнэ

15/04/2019, 11:53

Гал түймрийн осол гамшгаас урьдчилан сэргийлэхийг уриалав

15/04/2019, 11:51

Ким Жөн Ун энэ сард ОХУ-д айлчилж магадгүй

15/04/2019, 11:36

“Boeing 737 Max” онгоцоор нислэг үйлдэх хугацааг хойшлуулжээ

15/04/2019, 11:35

“70 АГШИН-70 ТҮҮХ” УРАЛДААН-32

15/04/2019, 11:30

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга "Мөсөн ордон"-ы шав тавих ёслолд оролцов

15/04/2019, 09:32

С.Зоригийг хөнөөсөн хэргийг анх удаа УИХ-аар хэлэлцсэн долоо хоног

15/04/2019, 09:30

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

9/10/2018, 12:01

Хаврын баяр наурызаар гал, нар, ураг төрлөө дээдэлдэг

22/03/2019, 16:20

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

АН-ынхан шаардлагаа гардуулж өгснөөр жагсаалаа ӨНДӨРЛҮҮЛЛЭЭ

5/04/2019, 16:52

Төрийн дуулал зохиогчдын “Төрсөн өдөр” тэмдэглэнэ

12/04/2019, 14:57

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

26/09/2018, 10:41

Адууны дэл, сүүл боловсруулах үйлдвэр нээлтээ хийлээ

1/04/2019, 16:46

Монгол цэргийн өдрөөр эрчүүдэдээ баярын мэнд хүргээрэй

18/03/2019, 12:49

Өнөөдөр орон даяар гамшгийн аюулыг зарлан мэдээлэх дохио дуугарна

21/03/2019, 12:35

Ц.Нямдорж: Наадмаар морьдын медальд 288 сая төгрөг зарцуулдаг

3/04/2019, 11:35

Хөдөлмөрийн баатар, Ардын уран зохиолч Б.Лхагвасүрэнг сүүлчийн замд нь үдлээ

11/02/2019, 09:54

Сонирхолтой зургууд

11/04/2019, 13:30

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга 2222 сурагчийн хамт “Тусгаар тогтнол” шүлэг уншлаа

4/04/2019, 15:23

Дугуйчид оны анхны аяллаа хийлээ

20/03/2019, 13:37

Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг ЭРҮҮДЭН ШҮҮСЭН бичлэгийг ЗУРГААР ҮЗҮҮЛЖ БАЙНА

31/03/2019, 16:30

????????? ????, ???????? ??? ??????? ?????? ???????

19/09/2018, 11:40

Эрдэнэт үйлдвэрийн шинэ удирдлагууд ажлаа хүлээн авлаа

9/04/2019, 13:15

9/10/2018, 12:01

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

Өнөөдөр орон даяар гамшгийн аюулыг зарлан мэдээлэх дохио дуугарна

21/03/2019, 12:35

Гэр бүлийн үнэ цэнийг мэдрүүлсэн урлан

26/02/2019, 16:04

ХҮНДИЙН ӨРГӨЛТИЙН 2019 ОНЫ ЗАЛУУЧУУДЫН УЛСЫН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН

8/04/2019, 13:24

“ХӨХ СУВД – 2019”

4/03/2019, 12:52

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

АН-ынхан шаардлагаа гардуулж өгснөөр жагсаалаа ӨНДӨРЛҮҮЛЛЭЭ

5/04/2019, 16:52

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

Орхон аймагт "Эдийн засгийн форум 2019" чуулган эхэллээ

9/04/2019, 13:16

Хөдөлмөрийн баатар, Ардын уран зохиолч Б.Лхагвасүрэнг сүүлчийн замд нь үдлээ

11/02/2019, 09:54

Дэлхийн хамгийн сайхан номоор Хятад ном шалгарчээ

20/02/2019, 15:25

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

УНТЭ элэг шилжүүлэн суулгах 68 дахь хагалгаагаа амжилттай хийжээ

12/03/2019, 10:23

ХӨВСГӨЛ ДАЛАЙД “ЛЕКСУС-470” МАШИН ЖИВЖЭЭ

11/02/2019, 16:42

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Жүдочид “Дюссельдорфийн их дуулга”-аас 1 мөнгө, 3 хүрэл медаль хүртлээ

26/02/2019, 10:21