iNet.mn дагах

С.Бадрал: Кимо хөрвүүлэгч монгол бичгийг хэрэглээнд нэвтрүүлэх давуу талтай

Болорсофт компани хиймэл оюуны тусламжтай кирилл болон монгол бичгийн хооронд чөлөөтэй хөрвүүлдэг Кимо бүтээгдэхүүнийг хэрэглээнд нэвтрүүлээд байна.

Монгол хэл, бичиг соёлыг цахим орчинд нутагшуулж, дархлаатай болгож, ирээдүйн роботууд ч монголоор чөлөөтэй уншиж, сонсож, ярьж, бичих түвшинд хүртэл хөгжүүлэх зорилготой ажиллаж буй тус компанийн үүсгэн байгуулагч С.Бадралтай ярилцлаа.

-“Болорсофт” нь монгол хэл, бичгээ цахим орчинд хөгжүүлж, нэвтрүүлжбуйүндэсний ганц компани. Монголын хамгийн том цахим толь бичиг Болор толь, үг үсгийн алдаа хянадаг Болорспелл бүтээгдэхүүн нь зах зээлд хэдийнэ танил болжээ. Харин монгол бичгийн цахим хэрэглээг дэлгэрүүлэхэд хэрхэн ажил­ласан талаараа хуваалцана уу?

-Болорсофт компани2008байгуулагд­сан цагаасаа хойш компьютерийн хэл шинжлэл буюу монгол хэлийг компьютерээр боловсруулах ажил дээр төвлөрч ажиллажирсэн.Бид анх компьютерт кирилл болон монгол бичгээр бичих боломжтой болгохоор компьютерийн гар, фонт хийхээс эхэлсэн. Үүнээс хойш үг зүй, өгүүлбэр зүйн анализ хийж, өдгөө ойлгох хэмжээнд хүртэл хөгжүүлж байна. Монгол бичгийн хувьд 2003 оноос хойш кодчиллыг нь засах, анхны монгол бичгийн фонт болох Н.Эрдэнэчимэг эгчийн Mongolianscript фонтыг хамтран хөгжүүлж, сайжруулж эхэлсэн. Болорспелл алдаа хянах программыг хөгжүүлж байхдаа монгол бичгийг давхар хэрэгжүүлэхээс өөр аргагүйг ойлгож хамтад нь авч явсаар ирсэн. Ийнхүү явсаар өдгөө монголболонкириллбичгийг хооронд нь чөлөөтэй хөрвүүлэх боломжтой Кимо системийг бүтээсэн.

-Кимо бүтээгдэхүүнийг хэдий хугацаанд хөгжүүлсэн бэ. Ямар шалгуур давсны үндсэн дээр энэхүү бүтээгдэхүүнийг бий болгов?

-Кимо бүтээгдэхүүний судалгааг 10 жилийн өмнөөс урьд урьдын бүтээсэн технологид суурилж бүтээлээ.Хиймэл оюунд суурилсан веб дизайныг сүүлийн 6 сарын турш хөгжүүлсэн.

-Хэрэглээнд нэвтрүүлэхгэж 10 жилзарцуулсан гэхээролон хүний хөдөлмөр шингэсэн байх?
-Кимо систем хэрэглээнд нэвтрэхийн өмнө маш урт хугацааг туулсан. Хамгийн гол нь монгол бичгийн юникодын кодчиллын засварыг хүлээж, өнөөг хүртэл шийдэгдээгүй тул өөрсдөө Тунгаамал хэмээх кодчиллын загварыг хөгжүүлж, түүнийгээ хийж дуусгалаа. Тус систем дээр “Болорсофт” компанийн бүх баг буюу хиймэл оюун, өгөгдөл бэлтгэл, программ хангамж хөгжүүлэлт, дизайны баггээдбүгд оролцож ажилласан.
-Монголын анхны Кимо хөрвүүлэгчийг хүссэн хүн бүр хэрэглэх боломжтой юу. Ямар платформ дээр одоогийн байдлаар ашиглах боломжтой вэ?
-Хүн бүр, байгууллага бүр ашиглах боломжтой. Одоогийн байдлаар веб хувилбарууд гаргасан байгаа. Веб хөтөч дээр хүн бүр ашиглаад туршаад үзэж болно.Вэб хөтчөө нээгээд кирилл бичиг оруулах цонх байна. Түүн дээр текстээ оруулаад ганц товч дараад монгол бичигт хөрвүүлнэ. Ашиглахад маш амархан. Удахгүйapp store,play storeдээр үндэсний аппликейшн гарна. Цаашлаад  нээлттэй тавихад бусад платформ, программ дээр чөлөөтэй холбогдох боломжтой. Тийм болохоор 2025 оноос хос бичигтэн болох зорилтын хүрээнд энэ асуудлыг төгс шийднэ гэж бид үзэж байна.
-Монгол бичгийн галигласан үг бүрийг алдаагүй хөрвүүлж чадах болов уу?

-Одоогийн байдлаар 97 хувийн нарийвчлалтай хөрвүүлж байна. Энэ он дуусахаас өмнө 99 хувьд хүргэх зорилготой ажиллаж байна.

-Хиймэл оюун ухааны тусламжтай ч гэсэн анхны бааз мэдээллийг цуглуулахад эрдэмтэн судлаачидтай хамтарсан уу?


-Эрдэмтэн судлаач гэхээсээ илүүтэй хиймэл оюун дээр суурилж бүтээсэн. Баазын хувьд Болорсофт компанид монголын хамгийн том текст хөмрөг бий. Бид байгуулгдсан цагаасаа хойш сошиал медиад байгаа бүх мэдээллийг цуглуулж анализ хийсэн.

-Энэхүү бүтээгдэхүүнийг нэвтрүүлснээр монгол бичгийн хэрэглээг хэрхэн нэмэгдүүүлж байна вэ. Кимо хөрвүүлэгчийн онцлог давуу тал юу вэ?

-Кимо хөрвүүлэгч нэг дор 2000 үг хөрвүүлэх боломжтой. Кимо хөрвүүлэгч Чимэгэ аппликейшнтэй хосолж дуу авиаг монгол бичиг рүү хөрвүүлэх боломжтой. Тиймээс монгол бичгийг цахим орчинд чөлөөтэй хэрэглэдэг болох давуу талтай. Кирилл, монгол бичиг гэсэн үгийн хослол Кимо хөрвүүлэгч 100 хувь үнэ төлбөргүй гэдгээрээ онцлогтой. Цаашид бизнесийн болон албан, төрийн байгууллагуудад зориулж системд нь холбохоор ажиллаж байна.
Олон зуун жилийн соёл, өвгөдийн бичсэн монгол бичгийн оюуны бүтээлийг бидний хойч үе уншиж, судалж, сурч чадахгүй өнгөрвал харамсалтай. Төрийн дуулалдаа “Үндэс язгуур, өв соёлоо Үрийн үрдээ өвлөн бадраая” хэмээн тунхагласан байдаг. Тиймээс ирээдүй хойч үедээ үндэсний бичиг соёлоо өвлүүлэн үлдээх суурь технологи аппликейшн бүтээсэндээ баяртай байна.Кимо хөрвүүлэгчээр тархан суурьшсан өвөрмонгол, буриад, халимаг зэрэг монгол туургатан хоорондоо чөлөөтэй бичгээр харилцах боломжийг нээх болов уу гэж үзэж байна. Англи, монгол хөрвүүлэгч, цаашдаа хүний ярьсан яриаг бичвэр болгох Чимэгэ программтай холбон ойлгодог болгох, виртиул тусгал, виртуал ажилтан гэх мэт бүтээгдэхүүн бүтээхийг зорьж байна.
-Болорсофт компаниөнгөрсөнхугацаанд хийсэн бүхнээ эргэн нэг дүгнэвэл?
-Манай компани нэгдүгээрт, Болор толь, хоёрдугаарт, үг үсгийн алдаа шалгагч Болорспеллийг бүтээсэн. Гуравдугаарт, мониторинг хийдэг Кудос систем байна Интернэт дээрх мэдээллийг салбар бүрээр нь ангилдаг, нэгтгэж, задалж, боловсруулдаг Эдүгэ системийг бид хийсэн. Цахимаар хуралддаг, үнэ төлбөргүй ашиглах боломжтой Uulz  аппликейшныг цар тахлын үед буюу 2020 онд бүтээсэн.Монгол бичгийн Тунгаамал загварыг бүтээсэн нь монгол бичгийн хувьд амин чухал суурь асуудлыг шийдсэн юм. Цаашид монгол бичгийн хэрэглээ сэргэж, алдаа шалгагч хэрэгтэй болно. Тэр программыг нь дотроо тестлээд бэлэн болоход тун ойрхон явж байна. Мөн “Болорцэцэн” гэсэн найруулга, утгын алдаа засдаг систем бүтээхээр ажиллаж байна.скачать dle 12.0

Монгол Улсын ТОП-100 аж ахуйн нэгжийг уул уурхайн компаниуд өнгөлж байна

25/05/2022, 16:44

НАТО-д элсэх асуудлыг хэлэлцэхээр Швед, Финландын төлөөлөгчид Туркт айлчилна

25/05/2022, 16:06

"Хүрээ үдэш"-т үе үеийн яруу найрагчид оролцоно

25/05/2022, 16:05

Д.Монголхүүг нэг жил БЗД-ийн нутаг дэвсгэрээс гарахыг хориглов

25/05/2022, 16:02

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх алдарт эхчүүдэд одон гардуулж, баяр хүргэлээ

25/05/2022, 16:02

Хустайн байгалийн цогцолбор газарт камер байршуулав

25/05/2022, 10:53

Техаст бага сургуульд халдсаны улмаас 18 сурагч амиа алджээ

25/05/2022, 10:52

Чех улстай хамтран оюутан солилцоог 20 сарын хугацаатай хэрэгжүүлнэ

25/05/2022, 10:43

Засгийн газар Тавантолгой болон бусад нүүрсний ордыг иж бүрнээр нь ашиглах талаар хэлэлцэж байна

25/05/2022, 10:42

ДОЛОО ХОНОГИЙН ХУГАЦААНД НИЙСЛЭЛД ШАР ӨВС ШАТААСАН 36 ДУУДЛАГА БҮРТГЭГДЭЖ, 57 ГА ТАЛБАЙ ШАТЖЭ

23/05/2022, 15:18

Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭ: БИД АВЛИГАТАЙ ХИЙХ ТЭМЦЭЛД ЯЛАХ ЁСТОЙ

23/05/2022, 15:17

ГАШУУН СУХАЙТ БООМТОД 1000 МОД ТАРИЛАА

23/05/2022, 15:15

Шар сүүний ундаа онцлох бүтээгдэхүүнээр шалгарав

23/05/2022, 15:14

"Говийн парк" цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулах ажил эхэллээ

17/05/2022, 18:28

Хотын гудамжийг “амилуулагч”

17/05/2022, 18:21

Үндэсний Номын баярыг “Илүү их уншъя” уриан дор тэмдэглэнэ

16/05/2022, 13:57

Нийслэлд 288 мянган мод тарина

16/05/2022, 13:54

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх аж ахуй эрхлэгчид, тариаланч, ногоочидтой уулзаж байна

16/05/2022, 13:53

Тамаваши Б.Мөнх-Оргил түүхэн амжилт тогтоолоо

13/05/2022, 10:42

“Сувилагчид ээлтэй Монгол-2022” сэдэвт сувилахуйн үндэсний чуулган

13/05/2022, 10:21

Чөлөөт бүсүүдийг хөгжүүлэх төлөвлөгөөг хамтран шинээр боловсруулна

13/05/2022, 10:00

Шагайн харваа их эртний уламжлалтай

13/05/2022, 09:59

Түүхэн зургийн их мастер Б.Пүрэвсүх багшаа дурсахуй

13/05/2022, 09:57

“Самурай” бондын эргэн төлөлтийн 30 хувийг Монголбанкны тусгай дансанд байршуулжээ

12/05/2022, 12:08

С.Бадрал: Кимо хөрвүүлэгч монгол бичгийг хэрэглээнд нэвтрүүлэх давуу талтай

12/05/2022, 12:07

“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ шилдэг татвар төлөгч байгууллагаар дахин шалгарлаа

12/05/2022, 12:02

“Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн зохион байгуулалтын бүтцийг шинэчлэн баталлаа

12/05/2022, 11:58

Энхийг сахиулагчид 300 ширхэг мод тарилаа

10/05/2022, 18:14

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх үе үеийн Ерөнхийлөгч нарыг хүлээн авч уулзлаа

10/05/2022, 18:11

“Монголын ард түмний нүдэнд Бээжингийн өвлийн олимп” үзэсгэлэнг дэлгэлээ

10/05/2022, 18:00

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

26/09/2018, 10:41

9/10/2018, 12:01

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

9/10/2018, 12:01

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр

6/03/2019, 17:04

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

26/09/2018, 10:41

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Уяачдад Монгол Улсын цол хүртээв

3/02/2019, 14:32

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Б.Баярсайхан: Байгууллагууд дэргэдээ цэцэрлэг байгуулахад төр хувьсах зардлыг нь даана

12/08/2019, 19:11

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

Өсвөрийн шатарчдын улсын аварга багаар Хэнтий аймаг шалгарлаа

6/03/2019, 11:03

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19