Мэдээний өрөө - iNET.mn Фото мэдээллийн портал

Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж Монголд иржээ

gerelchuluun — Mon, 06 Jul 2026 16:49:28 +0800

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж Монгол Улсад ирсэн талаар цахим хуудсаараа дамжуулан өчигдөр (2026.07.05) мэдэгдэв.
Тэрээр 2019 оноос АНУ-ын Стэнфордын Их сургуульд зочин судлаачаар ажиллаж байсан гэдэг.
Эргэн сануулахад Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдоржтой холбоотой гэх хэрэг 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн өмнөхөн олон нийтийн анхаарлын төвд орж байсан.
Тодруулбал УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнэ Ерөнхий сайдаар ажиллаж байхдаа буюу 2024 оны гуравдугаар сард өгсөн нэгэн ярилцлагадаа "Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж тамгаа Х.Баттулгад гардуулахдаа "С.Зоригийн хэргийг л битгий сөхөөрэй" гэсэн гэдэг" хэмээн дурдаж байсан.
Энэ явдлын дараа 2024 оны дөрөвдүгээр сард цагдаагийн байгууллага "Ачит Ихт" ХХК-тай холбоотой хэргийн мөрдөн шалгах ажиллагааны явцын талаар танилцуулах үеэрээ Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж болон "Ачит Ихт" ХХК-ийн хувьцаа эзэмшигч П.Цагаан нарын харилцсан гэх "Viber"-ын зурвасыг харуулсан юм. Улмаар Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдоржийг яллагдагчаар татах санал хүргүүлсэн тухайгаа мэдэгдсэн.
Дээрх асуудалтай холбогдуулан түүнийг Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2024 оны тавдугаар сарын 17-ны өдрийн шүүгчийн захирамжаар баривчлах шийдвэр гаргаж байв.
Үүнээс долоон сарын дараа буюу 2025 оны нэгдүгээр сарын 7-ны өдөр Дүүргийн Эрүү, Иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүхийн шийдвэрээр сэжигтнээр баривчлах дээрх захирамжийг хүчингүй болгосон юм.
Түүнчлэн олон нийтийн цахим сүлжээнд Ерөнхий сайд асан Ч.Сайханбилэгийг эх орондоо ирсэн гэх мэдээлэл цацагдсан. Энэ талаар намын хамтран зүтгэгч нараас нь тодруулахад түүнийг Монгол Улсад ирээгүй байгаа гэдэг мэдээлэл өгөв. Харин албаны эх сурвалжуудаас тодруулахад хувь хүний нууцтай холбоотой асуудал хэмээн мэдээлэл өгөхөөс татгалзав.
Ерөнхий сайд асан Ч.Сайханбилэгийг 2019 оноос "Эрдэнэт" үйлдвэрийн 49 хувь, Оюу толгойн гүний уурхайн санхүүжилтийн гэрээтэй холбоотой асуудлаар шалгаж байгаа бөгөөд АНУ-ын Денвер хотноо амьдарч буй гэх мэдээлэл бий.

БНСУ-ын Ерөнхийлөгч И Жэ Мён төрийн айлчлал хийнэ

gerelchuluun — Mon, 06 Jul 2026 16:37:39 +0800

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхийн урилгаар Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын Ерөнхийлөгч И Жэ Мён, гэргий Ким Хе Гён-ы хамт 2026 оны 07 дугаар сарын 09-11-ний өдрүүдэд Монгол Улсад төрийн айлчлал хийнэ.

Энэ айлчлал БНСУ-ын төрийн тэргүүн 2011 онд манай улсад айлчилснаас хойш 15 жилийн дараа болох юм.
Айлчлалын хүрээнд Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, И Жэ Мён нар албан ёсны хэлэлцээ хийж, “Стратегийн түншлэл”-ийн харилцааг өргөжүүлэн бэхжүүлэх, хамтын ажиллагааг эдийн засгийн агуулгаар баяжуулах болон олон улс, бүс нутгийн тавцан дахь хамтын ажиллагаа зэрэг чиглэлээр санал солилцоно.
Айлчлалын үеэр талууд харилцаа, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэхтэй холбоотой Засгийн газар болон байгууллага хоорондын баримт бичгүүдэд гарын үсэг зурахаар төлөвлөж байна.
БНСУ-ын Ерөнхийлөгч И Жэ Мён, гэргий Ким Хе Гён нар Үндэсний их баяр наадмын нээлтийн ёслолд хүндэт зочдын хувиар оролцоно.
Хоёр улс:

2006 онд “Сайн хөршийн, найрамдал, хамтын ажиллагааны түншлэл”,
2011 онд “Иж бүрэн түншлэл”,
2021 онд “Стратегийн түншлэл”-ийн харилцаа тогтоосон.

Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Солонгос Улс 1990 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдөр дипломат харилцаа тогтоосон. БНСУ 1990 онд Улаанбаатар хотноо, манай улс 1991 онд Сөүл хотноо Элчин сайдын яамаа нээжээ.

Эрдэмтэд эсийн хөгшрөлтийг удаашруулах боломжит аргыг нээжээ

gerelchuluun — Mon, 29 Jun 2026 19:58:09 +0800

Бие махбодын хөгшрөлт нь зөвхөн эрхтэн, эд эсийн түвшинд бус, эсийн доторх бүтэц, үйл ажиллагаанд өөрчлөлт орсноор эхэлдэг. Нас ахихын хэрээр эсүүдийн үйл ажиллагаа сулран, өвчинд өртөмтгий болж, үйл ажиллагаагаа аажмаар алддаг шалтгааныг тогтоохоор эрдэмтэд судалсаар байна.

Германы Фриц Липманы хүрээлэнгийн (FLI) эрдэмтдийн хийсэн шинэ судалгаагаар эсийг эрчим хүчээр хангадаг митохондрын үйл ажиллагаа нас ахих тусам хэрхэн мууддагийг тогтоожээ. Тэд туузан хорхой, хүний эд эсийн дээжид хийсэн шинжилгээгээр нас ахихын хэрээр эс дэх фосфатидилхолин хэмээх липидийн хэмжээ аажмаар буурдаг болохыг тогтоосон байна. Энэхүү бодис нь митохондрийн хэвийн үйл ажиллагаанд чухал үүрэгтэй аж.

Судлаачид туршилтынхаа явцад хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн ашиглан фосфатидилхолины түвшнийг сэргээснээр митохондрийн үйл ажиллагааг илүү "залуу" шатанд нь эргүүлэн аваачиж болохыг харуулжээ. Судалгааны багийнхны хэлснээр, энэхүү липидийн нийлэгжилт буурах үйл явц нь өмнө нь төдийлөн анхааралд өртөж байгаагүй аж. Гэвч энэ нь хувьслын явцад митохондр хөгшрөх гол шалтгаан байсаар ирсэн бөгөөд хоолны дэглэмээ өөрчилснөөр уг дутагдлыг тодорхой хэмжээгээр нөхөх боломжтой байна.

Фосфатидилхолин нь митохондрыг хүрээлсэн мембраны үндсэн бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн нэг ажээ. Түүний хэмжээ буурахад мембраны бүтэц алдагдаж, эсийн “эрчим хүчний станц”-ын ажиллагаа шууд сулардаг байна.

Туршилтын үеэр эрдэмтэд туузан хорхойн хоолонд фосфатидилхолин эсвэл хүний биед фосфатидилхолин болж хувирдаг холин хэмээх шим тэжээлийг нэмэхэд хоёр тохиолдолд хоёуланд нь митохондрийн бүтэц, үйл ажиллагаа харьцангуй залуужиж, үүргээ илүү сайн гүйцэтгэжээ.

Хүний эдэд хийсэн шинжилгээгээр фосфатидилхолины түвшин багатай хүмүүсийн дунд таргалалт, чихрийн шижин илүү түгээмэл байжээ. Харин энэ липидийн хэмжээ өндөр хүмүүс хурдан алхах чадвартай, ой тогтоолтын үзүүлэлт илүү сайн байсан нь эрүүл хөгшрөлтийн шинж тэмдэг гэж судлаачид үзсэн байна.

Залуу, нас бие гүйцсэн, мөн хөгшин туузан хорхойг харьцуулан судлахад нас ахихын хэрээр фосфатидилхолин нийлэгжүүлэх үүрэгтэй уургийн нийлэгжилт буурдаг болох нь тогтоогджээ. Үүний улмаас митохондр өөрийн мембраныг хэвийн бүрдүүлж чадахгүй болж, жижиг хэсгүүдэд хуваагдан, үйл ажиллагаа нь алдагддаг байна.

Залуу, эрүүл эсэд митохондрууд хоорондоо амархан нэгдэж, урт уян бүтэц үүсгэдэг нь энергийг эсийн дотор жигд хуваарилахад чухал үүрэгтэй ажээ. Харин нас ахиж, фосфатидилхолины хэмжээ багассанаар митохондруудын энэ чадвар алдагдаж, уян хатан чанар нь буурч, эсийн эрчим хүчний хэрэгцээний өөрчлөлтөд дасан зохицох чадвар нь мууддаг гэнэ.

Фриц Липманы хүрээлэнгийн биологич Мария Ермолаева энэ үйл явцыг нас ахихын хэрээр аажмаар гэмтдэг эрчим хүчний нарийн сүлжээтэй зүйрлэжээ. Түүний хэлснээр, холбоосууд нь эвдэрч, эрчим хүч дамжуулах нь буурдаг ч эрчим хүчний үйлдвэрлэл бүрэн зогсдоггүй байна.

Судалгаагаар мөн эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн хооронд ялгаа байгааг тогтоожээ. Фосфатидилхолины хэмжээ аль алинд нь буурдаг ч эрэгтэйчүүдэд аажмаар, харин эмэгтэйчүүдэд, ялангуяа 45-55 насны цэвэршилтийн үед илүү огцом буурдаг байна. Эд эсийн бүтэц дэх химийн найрлагын эдгээр өөрчлөлт нь цэвэршилтийн үед олон эмэгтэйн мэдэрдэг эрч хүч буурах, мөн архаг ядаргаа үүсэхэд нөлөөлдөг байж магадгүй гэж судлаачид үзэж байгаа ажээ.

Гэсэн хэдий ч фосфатидилхолины хэмжээ буурах нь митохондрын хөгшрөлтийн цорын ганц шалтгаан биш болохыг эрдэмтэд онцолжээ. Харин энэ хүчин зүйл эсийн хөгшрөлтийн явцад ихээхэн нөлөөлж байгаа тул цаашид илүү нарийвчлан судлах шаардлагатай гэж үзэж байна.

Хүний бие махбод туузан хорхойноос хавьгүй нарийн бүтэцтэй боловч энэхүү липидийн хэмжээг сэргээх нь митохондрын насжилттай холбоотой зарим өөрчлөлтийг сааруулах боломжтой гэсэн үндэслэлийг уг судалгаа өгчээ.

Эрдэмтэд судалгааныхаа дараагийн шатанд фосфатидилхолины хэмжээ буурах нь митохондрын мембраны бүтцийг молекулын түвшинд хэрхэн өөрчилдгийг тогтоохоор төлөвлөж байна.

Митохондрын үйл ажиллагаа алдагдах нь чихрийн шижин, хорт хавдар, Паркинсоны өвчин зэрэг олон эмгэгтэй холбоотой гэж үздэг. Энэхүү шинэ судалгаа эсийн “эрчим хүчний станц”-ын үйл ажиллагааг сэргээх өөр нэг боломжит гарц байгааг харуулж байна.

"Судалгааны явцад олж авсан мэдээллүүд митохондрын хөгшрөлт төдийгүй бие махбодын хөгшрөлтийн илүү өргөн хүрээний үйл явцыг тодорхой хэмжээнд өөрчлөх боломжтойг харуулсан. Хэрэв эрдэмтэд энэ үйл явцын үндсэн механизмийг бүрэн тайлж чадвал ирээдүйд насжилттай холбоотой өөрчлөлтийг сааруулах аргуудыг боловсруулах боломж бүрдэнэ" гэж Мария Ермолаева ярилаа.

Энэхүү судалгааны талаарх өгүүлэл "Nature Communications" сэтгүүлд нийтлэгджээ.

Хөл бөмбөгийн ДАШТ монгол гэрэл зурагчны дуранд

gerelchuluun — Tue, 23 Jun 2026 17:30:12 +0800

2026 оны хөл бөмбөгийн Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн АНУ, Канад, Мексик улсад хэсгийн тоглолтоор үргэлжилж байна.

Анх удаа 48 улсын шигшээ баг оролцож буй онцлох ДАШТ-ий гэрэл зургийн албан ёсны эрхтэй сурвалжлагчаар Монгол Улсаас анх удаа Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, спортын гэрэл зурагчин Ч.Ганбат ажиллаж буй юм.

GoGo.mn сайт гэрэл зурагчин Ч.Ганбаттай хамтран ажиллаж байгаа бөгөөд түүний буулгасан гэрэл зургуудаас уншигч Та бүхэнд хүргэнэ.

Хэсгийн эхний тоглолтууд, үзэгчдийн уур амьсгал, ДАШТ-ий эргэн тойрон түүний камерын дуранд хэрхэн буусныг хүргэж байна.

МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгчөөр Л.Нинжжамцыг сонголоо

gerelchuluun — Tue, 23 Jun 2026 17:07:38 +0800

Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлийн XIX их хурал өнөөдөр /2026.06.21/ Монголын хүүхдийн ордонд эхэллээ. МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгчийн болон Удирдах зөвлөл, бага хурлын бүрэн эрхийн хугацаа дууссан тул дүрмийн дагуу Их хурлаар шинэ ерөнхийлөгч, Удирдах зөвлөл, бага хурлын гишүүдийг сонгоно.

МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгчид сэтгүүлч Э.Дагиймаа, Л.Нинжжамц, З.Боргилмаа нар нэр дэвших хүсэлтээ 2026 оны 06 дугаар сарын 17-ны өдөр МСНЭ-ийн Ажлын албанд ирүүлсэн бөгөөд МСНЭ-ийн гишүүн, мандат бүхий сэтгүүлч Их хуралд оролцож, шинэ удирдлагыг сонгох санал хураалтад саналаа өгөх эрхтэй юм.
МСНЭ-ийн ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчид Их хурлын гишүүдэд мөрийн хөтөлбөрөө танилцуулж эхэллээ. Нэр дэвшигч, сэтгүүлч Э.Дагиймаа нэрээ татаж буйгаа мэдэгдэв.
Их хурлын төлөөлөгчид нэр дэвшигчдээс асуулт асууж, хариулт авсны дараа МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгчийг сонгох нууц санал хураалт явуулна.
Санал хураалтын дүнг танилцуулахад сэтгүүлч Л.Нинжжамц 71.3 хувийн санал авч, МСНЭ-ийн ерөнхийлөгчөөр сонгогдлоо. Уг сонгуульт алба нь дөрвөн жилийн хугацаатай.

“Clean Up Day Mongolia” төсөл олон улсын шагнал хүртлээ

gerelchuluun — Tue, 23 Jun 2026 17:05:07 +0800

БОАЖЗЯ-ны харьяа “Цэнгэг усны нөөц, байгаль хамгаалах төв”-тэй хамтран ажилладаг JCI Progress байгууллагын хэрэгжүүлдэг “Clean Up Day Mongolia” төслийг олон улсад өндөр үнэлэн “Asian Best International Human Duties Project” шагнал олгожээ.

Энэхүү нэр хүндтэй шагнал нь байгаль орчныг хамгаалах, хог хаягдлыг бууруулах, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, цэвэр орчныг бүрдүүлэх чиглэлээр хэрэгжүүлсэн ажлын үр дүнг олон улсын түвшинд үнэлсэн томоохон амжилт юм. Төслийн хүрээнд байгаль орчноо хамгаалах үйлсэд сайн дурын үндсэн дээр нэгдэн оролцсон иргэд, хамтран ажиллагч байгууллагууд, дэмжигч талуудын хамтын хүчин чармайлт энэхүү амжилтын үндэс болов.

Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам болон “Цэнгэг усны нөөц, байгаль хамгаалах төв” нь байгаль хамгааллын чиглэлээр төр, хувийн хэвшил, иргэний нийгмийн байгууллагуудын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлж, тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг хэрэгжүүлэхэд бодит хувь нэмэр оруулсаар байна.

"Чингис хаан” үндэсний музей Польшийн Цэргийн музейтэй хамтран ажиллана

gerelchuluun — Mon, 15 Jun 2026 18:21:44 +0800

“Чингис хаан” үндэсний музейн захирал, академич С.Чулуун, Бүгд Найрамдах Польш Улсын Цэргийн музейн захирал Богуслав Пацек нар харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгууллаа.

Уулзалтын үеэр талууд соёлын салбар дахь хамтын ажиллагаа нь хоёр улсын байгууллага болон иргэдийн харилцан ойлголцол, найрсаг харилцааг бэхжүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулахын зэрэгцээ музейн салбарын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэх боломжийн талаар санал солилцов.

Санамж бичгийн хүрээнд талууд дараах үндсэн чиглэлээр хамтран ажиллахаар тохиролцов. Үүнд:

Музейн үйл ажиллагаа, цуглуулга, эрдэм шинжилгээ, судалгааны чиглэлээр хамтран ажиллах
Олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал, сургалт, семинар, форум зохион байгуулах
Судлаач, мэргэжлийн ажилтнуудыг харилцан солилцож, туршлага хуваалцах, хамтарсан судалгаа хэрэгжүүлэх
Ном, мэдээлэл, судалгааны материал солилцох, хэвлэн нийтлэх үйл ажиллагааг дэмжих
Хамтарсан төсөл, үзэсгэлэн, сургалт болон боловсролын үйл ажиллагааг хөгжүүлж, хэрэгжүүлэх

Энэхүү хамтын ажиллагаа нь Монгол, Польшийн музейнүүдийн харилцааг шинэ шатанд гаргаж, түүх, соёлын өвийг судлах, сурталчлах, олон нийтэд түгээн дэлгэрүүлэх үйлсэд бодит хувь нэмэр оруулах ач холбогдолтой юм.

Ташрамд дурдахад, "Чингис хаан" үндэсний музей энэ сарын 15-20-ны өдрүүдэд Евроазийн музейн олон улсын анхдугаар чуулганыг зохион байгуулж байна.

Н.Учрал: Баталгаат тэтгэврийн тогтолцоог нэвтрүүлнэ

gerelchuluun — Mon, 15 Jun 2026 18:14:55 +0800

Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцлээ. Энэхүү нэмэлт, өөрчлөлтөөр тэтгэврийн шударга тогтолцоог бий болгож, тодорхой шинэчлэл хийхээр болсон талаар Ерөнхий сайд Н.Учрал танилцууллаа.
Ерөнхий сайд Н.Учрал:
-Манай улсад 10 хүн тутмын зургаа нь бага тэтгэвэртэй, гурван тэтгэвэр авагчийн нэг нь 25 ба түүнээс дээш жил ажилласан байна. Өнгөрсөн хугацаанд 5.8 их наяд төгрөгийг тэтгэвэр зарцуулсан ч иргэдийн сэтгэл ханамж тийм ч сайн байсангүй. Бага төлсөн нь илүү, илүү төлсөн нь бага гэсэн зарчмаар явж ирлээ. Монголчуудын дундаж наслалт 20 жилийн дотор 7.2 жилээр уртассан байна. Тэтгэврийн өнөөгийн тогтолцоогоор хоёр даатгуулагч нэг хүний тэтгэвэр төлж байна. 2050 он гэхэд 1:1 буюу нэг даатгуулагч нэг тэтгэвэр авагчийн төлбөрийг төлдөг болохоор тэтгэвэр амьдралд хүрэлцдэггүй асуудал улам нэмэгдэнэ. Тэтгэвэр тавихын тулд энэ онд зургаан их наяд, ирэх онд долоон их наяд төгрөгийг төсөвт тавихаар байна. Жил ирэх тусам орлого, зарлагын алдагдал улам өсөж, 2050 он гэхэд тэтгэвэр тавихад 40 их наяд төгрөг хэрэгтэй болно. Бид тэтгэврээ тавьж чадахгүйд хүрнэ. Иймээс Нийгмийн даатгалын хамрагдалтын хүрээг тэлж, хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих зорилготой дараах шинэчлэлийг хийхээр төлөвлөсөн.
Нэгдүгээрт, бага орлоготой тэтгэвэр авагчийн нийгмийн хамгааллын том баталгаа бол баталгаат тэтгэвэр. Манай улсад нийт 504 мянган иргэн тэтгэвэр авч байна. Эдгээр хүмүүст 100-300 мянган төгрөгийн баталгаат тэтгэврээр хангана. Энэ нь хэр олон жил шимтгэл төлснөөс шалтгаалан шатлалтайгаар үнэ тогтоно. Тухайлбал, 10 жил ажиллаж 769 мянган төгрөгийн тэтгэвэр тогтоолгосон бол 150 мянган төгрөгийн баталгаат тэтгэвэр авна. Нэг сая төгрөгийн тэтгэвэр тогтоолгосон бол 140 мянган төгрөг авна.
Хоёрдугаарт, 2013 оноос өмнөх тэтгэвэр бодох цалингийн дээд хязгаар 1.4 сая байсныг 2018 оноос 2.4 сая болгосон. Энэхүү зөрүүг арилгаж 1.4 саяас бодож байсан иргэдийн тэтгэврийг 2.4 саяас дахин бодно. Ийм зөрүүтэй тэтгэвэр тогтоолгосон 141 мянган хүн байгаа. Үүнийг арилгаж байж шинэчлэл хийнэ.
Гуравдугаарт, 25-аас дээш жил илүү ажиллабал тэтгэвэр бодохдоо 1.5 хувийн нэмэгдэл өгдөг байсныг хоёр хувь болгож байна. Мөн 35 жил ажилласан бол цалингийн 67 хувиар боддог байсныг 72.5 хувь болгоно. Энэ нь ахмад настанг ажлын байртай болгоход хөшүүрэг болно. Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжихийн тулд төлсөн шимтгэлийн хэмжээ хугацаанаас хамаарч тэтгэврийг тогтоож шинэчилнэ. Жишээлбэл, нэг эмэгтэй 60 настайдаа тэтгэвэр гарахыг хүсвэл хойшлуулсан жил бүр дөрвөн хувь нэмнэ.
Түүнчлэн 1960 оноос хойш төрсөн ахмадуудад нэрийн данс үүсгэсэн байсныг болиулна. Мөн цалингаас тогтоогдсон тэтгэвэр илүү ашигтай учраас хагас хуримтлалыг санал болгоно.
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Цэндийн Цогтыг Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчээр томиллоо

gerelchuluun — Mon, 15 Jun 2026 18:07:18 +0800

Цэндийн Цогтыг Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчээр томиллоо

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх зарлиг гаргаж, Цэндийн Цогтыг Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчээр томиллоо.

Ерөнхийлөгч, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Тавин нэгдүгээр зүйлийн 2, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 1, Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 36 дугаар зүйлийн 36.7 дахь хэсэг, Улсын дээд шүүхийн саналыг үндэслэн зарлиг гаргасан байна.
Зарлигийг Улсын дээд шүүхийн шүүгч, ажилтан, албан хаагч нарт уншиж танилцуулсны дараа Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга А.Үйлстөгөлдөр гардууллаа.

Ц.Цогт нь 1975 онд Архангай аймгийн Цэцэрлэг суманд төрсөн. Эрх зүйч мэргэжилтэй, Хууль зүйн ухааны доктор.

1998 онд Сонгинохайрхан дүүргийн шүүхэд Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга,
1998-2004 онд Улсын дээд шүүхийн Эрүүгийн хэргийн танхимд нарийн бичгийн дарга, шүүгчийн туслах, Ерөнхий шүүгчийн шүүн таслах ажиллагаа эрхэлсэн туслах,
2004-2011 онд Нийслэлийн Захиргааны хэргийн шүүхийн шүүгч,
2011-2013 онд Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч,
2013 онд Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч,
2020 оноос Улсын дээд шүүхийн шүүгчээр ажиллаж байсан юм.

Орон сууцны банк байгуулж, жил бүр олгох зээлийн хэмжээг нэмнэ

gerelchuluun — Mon, 08 Jun 2026 17:25:04 +0800

УИХ дахь МАН-ын бүлгийн өнөөдрийн хуралдааны эхэнд Бизнесийн эрх чөлөөний тухай анхдагч хуулийн төслийн танилцуулгыг сонслоо.
Манай улсад 213 мянга гаруй аж ахуйн нэгж үйл ажиллагаа явуулж байгаагийн 10,2 мянга нь гадаадын хөрөнгө оруулалттай компани юм. Хөрөнгө оруулалтын хууль эрх зүйн орчин тогтворгүй, хамгаалалт сул, хэрэгжилтийн шатанд байгаа хөрөнгө оруулалтын гэрээний тогтвортой байдал хангагддаггүй зэргээс шалтгаалж энэхүү хуулийг санаачилжээ.
Анхдагч хуулийн төсөл батлагдсанаар хуулиар хориглосноос бусад бизнесийн үйл ажиллагаа чөлөөтэй эрхлэх, бизнес эрхлэгчдийг өмчийн хэлбэр, хөрөнгө оруулалтын эх үүсвэр, салбар гэх зэргээр ялгаварлан гадуурхахгүй байх, шударга өрсөлдөөнийг дэмжиж, төрийн оролцоог багасган, бизнес эрхлэгчдийн дарамтыг бууруулах юм.
Үргэлжлүүлэн Газрын тосны бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний хэрэгжилтийг хангах зарим арга хэмжээний тухай тогтоолын төслийг танилцууллаа. Үүний дараа Орон сууцны санхүүжилтийн төрөлжсөн банк болон орон сууцжуулалтын тухай хуулийн төслийн танилцуулгыг УИХ-ын гишүүн, Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Э.Бат-Амгалан хийв.
Улсын хэмжээнд 1446 мянган өрхийг 11,2 их наяд төгрөгийн санхүүжилтээр ипотекийн зээлд хамруулаад байна. Өнөөдрийн байдлаар орчин үеийн инженерийн дэд бүтцэд холбогдоогүй байшин, гэрт амьдардаг өрхийн тоо нийслэлд 262,8 мянгад хүрчээ. Хуулийн төсөл батлагдсанаар орон сууцны банк байгуулагдаж жил бүр олгох орон сууцны зээлийн хэмжээ 2.2 дахин нэмэгдэнэ хэмээн хууль санаачлагчид үзэж байна.
Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл /зэсийн АМНАТ-ийн тухай/-ийн талаар Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням мэдээлэл хийсэн юм. Хуулийн төсөлд хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг олон төрлөөр олгох асуудлыг тусган, эрэл хайгуулын ажлыг эрчимжүүлэх, чухал ашигт малтмалын болон баяжуулалтын үйл ажиллагааг зохицуулах, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр, уул уурхайн салбараас орон нутаг хүртэх өгөөжийг нэмэгдүүлэх, нөхөн сэргээлтийн баталгаа, төлөвлөгөө боловсруулах зэрэг зохицуулалтыг хийхээр тусгажээ.
Хуралдааны төгсгөлд Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл болон Хот, суурин газрын ногоон байгууламжийн тухай хуулийн төслийн танилцуулгыг хууль санаачлагч УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнэ хийлээ. Манай орны нийт газар нутгийн 76.8 хувь нь их бага хэмжээгээр цөлжилт, газрын доройтолд өртсөн, үүнээс 22.9 хувийг доройтсон газар нутаг эзэлж байгаа нь экологийн тэнцэл алдагдах бодит эрсдэлийг дагуулжээ.
Хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслөөр тусгай хамгаалалттай газар нутгийн олон улсын бүртгэл, мэдээллийн системтэй нийцүүлэн тусгай хамгаалалттай газар нутгийн үндэсний сүлжээг шинээр томьёолох, улсын тусгай хамгаалалттай газар нутгийг дархан цаазат, байгалийн цогцолборт, байгалийн нөөц болон дурсгалт газар нутаг гэж ангилах, тусгай хамгаалалттай газар нутагт нутгийн иргэдийн уламжлалт мал маллах, өвөлжөө хаваржааны газар ашиглах, ахуйн хэрэглээний зориулалтаар хадлан авах, ойн дагалт баялаг, байгалийн ургамал, мод ашиглах зэргээр үр өгөөж хүртэх зэрэг боломжтой болох юм.
Хүн амын өсөлт, хотжилт, уур амьсгалын өөрчлөлт, дэлхийн хөгжлийн чиг хандлагатай уялдуулан хот, суурин газрын ногоон байгууламжийн асуудлыг бие даасан байдлаар авч үзэх нийгэм, цаг үеийн хэрэгцээ шаардлага үүссэн тул Хот, суурин газрын ногоон байгууламжийн тухай хуулийн төсөл санаачилжээ. Хуулийн төсөлд ногоон байгууламжийн кадастр, мэдээллийн нэгдсэн цахим систем бий болгох, суулгац үржүүлгийг зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд туссан газарт хэрэгжүүлэх боломжийг нээх, ногоон байгууламжийн санхүүжилтийн олон эх үүсвэрт тогтолцоог бий болгож, иргэн, хуулийн этгээдийн оролцоонд суурилсан хамтын хариуцлагын механизм, урамшууллын тогтолцоог бий болгохоор тусгасан байна.