Туркийн газар хөдлөлтөд 12,000 гаруй барилга нурсан нь чанарын стандарт хэрэгждэггүйтэй холбоотой гэж үзэж байн

Даваа гарагт болсон хүчтэй газар хөдлөлтийн үеэр Турк улсын нутаг дэвсгэрт маш олон тооны барилга байшин нурсан нь асуудал үүсгэж эхэлжээ.
Газрын хөрстэй тэгширсэн барилгуудын дотор ердөө зургаан сарын өмнө ашиглалтад орсон шинэ барилгууд хүртэл байгаа юм.
Газар хөдлөлтөд амиа алдсан хүний тоо Бямба гарагийн байдлаар 28,000 давсан байна. Нурсан буюу ноцтой гэмтсэн барилгын тоо гамшигт өртсөн Туркийн хотуудад 12,141 хүрчээ.
Барилгын чанар, стандартад засгийн газрын хяналт сул байсан нь нөлөөлсөн гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна.
Барилга барих зөвшөөрөлтэй томоохон компаниуд ерөнхийлөгч Рэжэп Тайип Эрдогантай ямар нэг хэмжээгээр холбоотой нь тодорхой байгаа.
“Газар хөдлөлтөд хохирол амсах нь тодорхой боловч өнөөдрийнх шиг ийм өргөн хүрээнд байхыг төсөөлөөгүй” гэж Истанбулын Богазичи их сургуулийн профессор, Туркийн Газар хөдлөлтийн Сангийн гишүүн Мустафа Эдрик ярьж байна.
Барилга байшин нурахад дээврийн бетон хавтангийн дор хүмүүс амьд үлдэж аврагдах тохиолдол түгээмэл байдаг. Гэтэл энэ удаа барилгуудаас ганц ч бүтэн хавтан үлдэлгүй бутарсныг тэр онцолсон байна.
“Давхрууд дээр дээрээсээ бутран нурсан нь аврагдах ямар ч боломжгүй болгосон байна” гэж Эдрик ярьжээ.
Муу чанартай бетон хэрэглэсэн нь үүнд голлон нөлөөлсөн гэж Истанбулын техникийн их сургуулийн зөвлөх багш Зигни Тэкин тайлбарлаж байна.
Тухайлбал бетон зуурмагийн найрлагад хэтэрхий их ус, элс хэрэглэсэнтэй холбоотой гэнэ.
Бас чанар муутай арматур төмөр барилгын бат бэх байдлыг алдагдуулсан гэж тэр тайлбарлажээ.
Мөн Турк даяар хувийн их сургуулиуд олширч, чанаргүй инженер мэргэжилтнүүдийг олноор төгсгөх болсон нь үүнд буруутай гэж Тэкин үзэж байна.
1999 онд болсон сүүлийн томоохон газар хөдлөлтийн дараа Турк улс барилгын стандартаа хэд хэдэн удаа шинэчилж байжээ. Хамгийн сүүлд 2018 онд шинэчилсэн байна.
Гэвч цаасан дээр бичигдсэн стандарт амьдрал дээр хэрэгждэггүй, хэрэгжилтийг нь эрх баригчид хянаж шалгадаггүй гэж олон мэргэжилтэн шүүмжилжээ.
“Хүнд суртал их, маш олон албан тушаалтны гарын үсэг авч байж барилга барих зөвшөөрөл авдаг. Энэ тохиолдолд яг аль шатанд алдаа гарсан, хэн буруутайг тогтоох боломжгүй” гэж Эрдик профессор тайлбарлаж байна.
Үүнийг засахын тулд барилга барихад оролцогч бүх талуудыг хамруулсан даатгалын тогтолцоо бий болгож, буруутай этгээдээр хохирлыг барагдуулдаг болох ёстой гэж тэр ярьжээ.
Энэ удаагийн гамшгаар сүүлийн 20 жилийн дотор баригдсан үнэтэй тансаг ангиллын орон сууцнууд олноор нурсан нь Туркийн барилгын салбар ямар байдалд байгааг харуулж байгаа юм.
Барилгын чанартай холбоотой хамгийн эхний шүүхийн гомдол Баасан гарагт Туркийн зүүн өмнөд Диярбакир мужид гарч, дараа нь бусад бүс нутгуудад үргэлжлэн гарч эхэлсэн байна.
Барилгын чанар стандарт муудсанд 2002 оноос хойш төрийн эрх барьж буй ерөнхийлөгч Рэжэп Тайип Эрдоганы Шударга ёс, Хөгжлийн Нам (AKP) гол буруутай гэж ард иргэд үзэж байгаа.
Цар тахал эхлэхээс өмнөх 10 жилийн хугацаанд Турк улсад үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын компаниудын тоо 43 хувиар өсөж, 127,000 хүрч байжээ.
 
Эх сурвалж: AFP
 скачать dle 12.0