“Монгол Улсад жендэрийн тэгш байдлыг хангахад чиглэгдсэн олон талт хамтын ажиллагаа” сэдэвт хэлэлцүүлэг өнөөдөр боллоо.

Монгол Улсын жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангахад чиглэгдсэн үйл ажиллагаанд Олон улсын түншлэгч байгууллагуудын оруулж буй хувь нэмэр, хамтын ажиллагааны талаар ярилцсан уг хэлэлцүүлэгт Ерөнхий сайдын Жендэрийн асуудал эрхэлсэн зөвлөх Д.Сүхжаргалмаа, Улсын Их Хурлын гишүүн Х.Булгантуяа, ХЭҮК-ийн Олон улсын гэрээ, эрх зүй, хамтын ажиллагааны хэлтсийн дарга Ө.Ундрах, Азийн Хөгжлийн Банкны Монгол Улс дахь Суурин төлөөлөгч Павит Рамачандран нар оролцсон юм. Тэдний тавьсан илтгэлээс онцлох эшлэлийг хүргэж байна.

---

---

Аль ч салбар байсан эмэгтэйчүүдийн оролцоо дутмаг байх нь улс орны хөгжил буруу чигт хандсан байгаагийн илрэл

 
Ерөнхий сайдын Жендэрийн асуудал эрхэлсэн зөвлөх Д.Сүхжаргалмаа
Жендэр гэдэг ойлголтод эрэгтэй болон эмэгтэй хүйсийн аль алиныг эн тэнцүү хамруулах хэрэгтэй.
Анх 1992 онд батлагдсан Үндсэн хуульд жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангах талаар заасан байсан бол одоо 21 аймаг, 9 яамдад мөрдөх дэд хөтөлбөр, журамтай болж зүйл заалт нь илүү нарийсаж байна.
Аймаг бүрийн Засаг даргын тамгын газарт жендэрийн асуудал эрхэлсэн мэргэжилтэн ажиллаж байгаа.
Олон улсын туршлагыг харвал, жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангах шилдэг туршлага гэвэл нэгдүгээрт, хууль эрх зүйн орчин. Монгол Улс энэ тал дээр хангалттай ахицтай яваа гэж хэлж болно.
Жендэрийн үндэсний хорооны үйл ажиллагаанд зориулан төсөв баталсан нь энэ чиглэлд хийсэн бас нэгэн томоохон алхам болсон. Өмнө нь цалин тэргүүтэй үндсэн хэдхэн чиглэлээр санхүүжилт хязгаарлагддаг байв.
Жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангахад олон улсын туслалцаа, дэмжлэг маш чухал үүрэгтэй. Өнгөрсөн хугацаанд АХБ-ны үзүүлсэн хувь нэмэр маш их.
Өнгөрсөн хугацаанд хийж гүйцэтгэсэн ажлын санхүүжилтийн 90 хувийг олон улсын түншлэгч байгууллагууд бүрдүүлснийг цохон тэмдэглэмээр байна.
Эмэгтэйчүүдийн оролцоог дэмжсэн олон улсын шилдэг туршлага
Японы Ерөнхий сайд Шинзо Абэ бодлого тодорхойлох түвшин дэх эмэгтэйчүүдийн квотыг 50 хувь болгоно гэж мэдэгдсэн.
2015 онд McKinzey & Company судалгааны байгууллагаас эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс хөдөлмөрийн зах зээлд эн тэнцүү оролцоотой байснаар ДНБ автоматаар нэг хувиар өсдөг гэсэн судалгаа гаргасан. Үүнийг бодлого тодорхойлогчид маань санах хэрэгтэй болов уу.
Аль ч салбар байсан эмэгтэйчүүдийн оролцоо дутмаг байх нь улс орны хөгжил буруу чигт хандсан байгаагийн илрэл.

Азийн Хөгжлийн банк нь Монгол Улсад 10 гаруй салбарт 39 зээл, буцалтгүй тусламжийн төсөл хэрэгжүүлж байгаа

Гэрэл зургийг MPA.mn
Азийн Хөгжлийн Банкны Монгол Улс дахь Суурин төлөөлөгч Павит Рамачандран
Жендэрийн эрх тэгш байдал бол байгууллага, салбар, бодлого тодорхойлолтын түвшинтэй салшгүй холбогдох ёстой асуудал.
АХБ 2011 оноос хойш Жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангах тухай хуулийг батлахад Монгол Улсад дэмжлэг үзүүлж, 2014 оноос хойш институцийг бэхжүүлэх бүс нутгийн дэд төсөл болон салбарын жендэрийн бодлого, орон нутгийн жендэрийн дэд хөтөлбөр батлахад анхны бие даасан техникийн туслалцааг хамтран хэрэгжүүллээ.
Азийн Хөгжлийн банк нь Монгол Улсад 10 гаруй салбарт 39 зээл, буцалтгүй тусламжийн төсөл хэрэгжүүлж байгаа. Үүний 90% нь жендэрийн үзэл баримтлалд суурилсан эсхүл жендэрийн чиг баримжаа, агуулгатай.
Олон нийтийн хэвшмэл ойлголт, хандлагыг өөрчлөх хэрэгтэй учир жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангах, хуулийн хэрэгжилтэд хяналт тавихад иргэний нийгмийн байгууллагын оролцоо маш чухал. Иймд иргэний нийгмийн байгууллагуудыг дэмжин, тэднээр дамжуулан зорилтот бүлэгт мэдлэг мэдээлэл олгохоор техник туслалцааны хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлж байна.
Энэ чиглэлд Ядуурлыг бууруулах Японы сангийн дэмжлэгийг дурдахгүй байхын аргагүй.
Монгол Улсад жендэрийн тэгш байдлыг хангахад чиглэсэн Жендэрийн үндэсний хорооны бүхий л хүчин чармайлтад сэтгэл хангалуун байгаа.

Хүүхдээ асарч байгаа ээжүүдэд тасралтгүй суралцах боломж олгох нь үр дүнтэй шийдэл

Гэрэл зургийг mpa.mn
Улсын Их Хурлын гишүүн Х.Булгантуяа
Сүүлийн 10 жилд эмэгтэйчүүдийн дундах ажилгүйдлийн түвшин 10 гаруй хувиар нэмэгдлээ. Энэ бол хүн ам цөөтэй, хүн бүрийн оролцоо чухалд тооцогдох манай улс орны хувьд сэтгэл сэртхийлгэм өндөр тоо.
Эмэгтэйчүүдийн ажилгүйдэлд хүүхэд асрах тогтолцоо бүрэлдээгүй, ханиад томууны улирал, хангалтгүй цалин, магадгүй түгжрэл ч нөлөөлсөн байх.
Урт хугацааны үр дүнгээ бодвол зөвхөн ажлын уян хатан нөхцөлтэйгөөр эсвэл зайнаас ажиллуулах нь зөв шийдэл биш. Мэдээж үр дүнтэй, гэхдээ гарц биш.
Миний хувьд хүүхдээ асарч байгаа ээжүүдэд тасралтгүй суралцах боломж олгохыг үр дүнтэй шийдэл гэж харж байгаа.
Ээжүүдэд өдөрт 2-3 цаг суралцах, их сургуульд олж авсан мэдлэгээ бататгах, шинэ мэдээлэл олж авах хүрэлцээ бүхий сургалтын төвүүд  байгуулж идэвх оролцоог дэмжиж чадвал хүүхэд асрах чөлөөнөөс эргээд ажлын талбарт орохдоо өрсөлдөхүйц хэмжээний ур чадвартай байх давуу талтай.
2016 оны УИХ-ын сонгуульд эмэгтэйчүүдийн квот 20 хувь байсан бол 2020 онд энэ тоо байрнаасаа хөдөлсөнгүй. Тогтвортой хөгжлийн зорилтод 30, 40 хувь байхаар тусгасан ч өнөөгийн нөхцөл байдал ийм байхад энэ тоо бол алсад харагдах үзүүлэлт.
Хувийн хэвшил дэх эмэгтэй боловсон хүчний тоо хавьгүй өндөр байгаа бол Засгийн газар дахь эмэгтэйчүүдийн квот стандарт хэмжээнд хүрээгүй хэвээр байна.
Жендэрийн эрх тэгш байдлын тухай хуулийн хэрэгжилтийг ганц бид хянах, үнэлэх боломжгүй, хүн бүрийн оролцоо чухал.
 
ХЭҮК-ийн Олон улсын гэрээ, эрх зүй, хамтын ажиллагааны хэлтсийн дарга Ө.Ундрах
Хүний эрхийн үндэсний комиссоос жил бүр гаргадаг тайланд Монгол Улс дахь жендэрийн эрх тэгш байдлын дүгнэлт багтдаг.
Жендэрийн эрх тэгш байдалд суурилан цаашдын бодлого төлөвлөлт, хуулийн хэрэгжилтэд анхаарах зэрэг ач холбогдолтой. 
 скачать dle 12.0