iNet.mn дагах

ЗӨВ ТУСГАЛ: Бидний төсөөлснөөс ч илүү хөгжих боломж хүүхдэд бий

Монгол Улсын хүүхдийн эрхийн тухай, Хүүхэд хамгааллын тухай хууль, Ерөнхийлөгчийн 2019 оны 60 дугаар зарлигын хэрэгжилтийг хангах, хүүхдийн эрхийг хамгаалах, хүүхдийг эерэг аргаар хүмүүжүүлэх, эцэг, эхийн үүрэг хариуцлагыг сайжруулах, хэвлэл мэдээллийн байгууллагын оролцоог нэмэгдүүлэх зорилгоор "Зөв тусгал" аяны хүрээнд нийтлэлийн уралдааныг зарлаж байгаа бөгөөд уг уралдаанд ирсэн бүтээлүүдийг цувралаар хүргэж байна. 


Бидний төсөөлснөөс ч илүү хөгжих боломж хүүхдэд бий
 
Бидний ирээдүй болсон үр хүүхдүүдээ олон учир шалтгааны улмаас зодож гарч хүрч хүчирхийлдэг билээ. Хүүхэд хүчирхийлэлд өртөж буйн олон хэлбэрийн нэг бол гэрийн даалгавар. Үүний бодит жишээг та бид ойр тойрноосоо харж болно. Үнэндээ бага ангийн хүүхдийн гэрийн даалгаврыг нь хийлгэнэ гэдэг аав ээжүүдийн хувьд амаргүй даваа. Хүүхдийнхээ гэрийн даалгаврыг хийлгэх гэж хамаг уур бухимдлаа гаргаж, хүүхдээ нус нулимстай нь холин суух дүр зурагтай их л таарч байлаа. “Хичээлээ сайн хийсэнгүй гэж” аав ээждээ зодуулж буй тэр олон хүүхдийн дүр зургийг хараад үүнийг өөрчлөх ямар боломж байгааг судлав. Иймээс Хэрэглээний сэтгэл судлалын хүрээлэнгийн сэтгэл зүйчтэй яг энэ асуудлыг хэрхэн эерэг хэлбэрээр даван туулж болох тухай уулзаж зөвлөгөө авсан юм. Хэрэглээний сэтгэл судлалын хүрээлэнд хандаж буй эцэг, эхчүүдийн 20 хувь хүүхэд нь сурах идэвхгүй, гэрийн даалгавар хийлгэхтэй холбоотой асуудлаар хандаж зөвлөгөө тусламж авдаг байна. Харин сэтгэл судлаачдын хувьд эцэг, эхчүүд хүүхэдтэйгээ буруу харилцсанаар хичээлдээ дургүй болдог гэдгийг онцолж байлаа. Ингээд бид сэтгэл зүйч Б.Номингийн эцэг, эхчүүд хүүхдийнхээ гэрийн даалгаврыг хийлгэхдээ анхаарч, хэрэгжүүлэх боломжтой бяцхан зөвлөгөөг хүргэе.

Хүүхдийнхээ насанд тохируулж шаардлага тавих хэрэгтэй

Суралцах чадвар хөгжлийн хувьд бага ангийн хүүхдүүд их дутмаг байдаг. Хүүхдүүдэд “Гэрийн даалгавраа заавал хийх ёстой”, “Үүнийг хийснээр сайн хүн болно, ирээдүйд дуртай ажлаа хийх боломжтой болно” гэсэн ойлголт байдаггүй. Ийм хүүхдэд эцэг, эхийн тавьж буй “сайн суралц, хичээлээ л хий”, “даалгавар заавал хийх ёстой”, “онц дүн л авах хэрэгтэй” гэх мэт шаардлага нэг талаасаа ойлгомжгүй нөгөө талаасаа хэт өндөр байдаг. Тиймээс хүүхдэдээ ойлгомжтой байдлаар хичээл хийх яагаад чухал, даалгавар хийхийн ач холбогдлыг насанд нь тохируулж ойлгуулах хэрэгтэй. Хэрэв үгүй бол байнга “Гэрийн даалгавраа хий” гэж үглэх нь тухайн хүүхдийг хичээлдээ дургүй, улмаар сурлагын хоцрогдолтой, идэвхи сонирхолгүй болгодог.

Хүүхдийн өдрийн дэглэмд анхаарах нь зүйтэй

Хүүхдийг хичээлээсээ ирмэгц өөрийнх нь дураар амраах хэрэгтэй. Ялангуяа эрэгтэй хүүхдийг хөдөлгөөнт тоглоомоор тоглуулах нь чухал. Гадаа гарч гүйх, хөөцөлдөх, найзтайгаа ноцолдох гэх мэт. Ингээд хүүхэд тоглож баясаад ирмэгц бие махбод, сэтгэл санааны хувьд гэрийнхээ даалгаврыг хийхэд бэлэн болно гэсэн үг. Сүүлийн үед эцэг, эхчүүд хүүхдийг оюуны хөдөлмөр хийсний дараа дахин өөр хичээлийн давтлага, өдөр өнжүүлэхэд явуулж улам их ядраах босон. Гэхдээ энэ бүхэнд хамруулах нь буруу биш. Хамгийн гол нь хичээлээс хичээлийн хооронд заавал завсарлах ёстой. Тодруулбал, 30-60 минут тоглуулж, өөрийнх нь дураар байлгахаас гадна хүүхдэд  нойр маш чухал гэдгийг мартаж болохгүй. 22.00-23.00 цагийн хооронд хүүхэд аль хэдийнэ унтсан байх ёстой. Нойроо бүрэн авч чадаагүй хүүхэд сэргэлэн цовоо бус, ядрангуй байдаг. Мөн ой тогтоолт нь мууддаг учраас хүүхэд багшийн заасан хичээлийг ойлгохгүй, анхаарал нь төвлөрөхгүйгээс болж хичээлдээ мууддаг. Иймд хүүхдийн хичээл хийх, тоглох цаг тогтмол байвал зохимжтой. Хэрэв, хичээл нь оройтож тардаг бол ирэнгүүтээ унтаж амраад өглөө босч нэг цаг даалгавраа хийгээд амрах,  дахин даалгавраа хийх гэх мэт дэс дараалалтай, тогтмол цагт байвал хүүхэд, эцэг эхэд ч амар байх болно. 9.00- 12.00 болон 16.00-18.00, 19.00-20.00 цагийн хооронд хүний бие их сэргэг байдаг учраас энэ үед хичээл хийлгэж болно. Энэ нь хүүхдийг бие даан хичээлээ хийхэд тустай. 

Эцэг эхийн харилцаа, дэмжлэг хамгийн чухал

“Миний хүүхэд хамгийн мундаг юм чинь даалгавраа хийж чадна”, “Миний хүү ухаантай болохоор гэрийн даалгавраа хийж чадна” гэх нь хүүхдэд дарамт болдог. Учир нь төгс хүн, төгс хүүхэд гэж байхгүй. Хүүхэд гэрийн даалгавраа хийж байх явцдаа чадахгүй, мэдэхгүй зүйлтэй нүүр тулгардаг. Энэ үед хүүхэд төгс биш гэж өөрийгөө голох магадлалтай байдаг. Хоосон магтаалын эцэст хүүхэд сэтгэлээр унаж өөртөө итгэлгүй болдог. Тиймээс амаргүй, ойлгохгүй зүйл байвал хамтарч хийе, дараа нь дуртай зүйлээ хийснийхээ дараа амарч болох талаар хүүхдэд ойлгуулах нь чухал. Хамгийн гол нь “Бусад хүүхэд хийж чадаад байгаа зүйлийг чи чадах ёстой” гэж бусад хүүхэдтэй харьцуулж, шаардлага тавих нь буруу. Тиймээс хүүхдээ чадна гэж урамшуулахаас гадна чадахад нь туслах хэрэгтэй. Эцэг эхчүүдийн тусламж авснаар хүүхэд маш олон зүйлийг амжилттай сурч бас өөртөө итгэлтэй идэвхитэй хүн болж төлөвшдөг.

Хөдөлгөөнт тоглоом хүүхдийн анхаарлыг төвлөрүүлдэг

Зургаан настай хүүхэд 5-8 минут л анхаарлаа төвлөрүүлэх чадвартай гэж үздэг. Гэхдээ нийслэлийн ерөнхий боловсролын 20 гаруй сургуульд хийсэн судалгаагаар найман настай хүүхдүүдийн 50 гаруй хувь буюу талаас илүү нь анхаарлаа төвлөрүүлэх чадвар сул гэсэн дүн гарчээ. Тиймээс эцэг эхчүүд үүнд анхаарал хандуулах хэрэгтэй. Хүүхэд бүрийн сурах арга барил өөр. Тиймээс үлгэр, ном унших,  тогоруу, тоорцог, тоорой гэх зэрэг хөдөлгөөнт тоглоомыг хүүхэдтэйгээ багаас нь тоглож, анхаарлаа төвлөрүүлж бас шилжүүлж чаддаг болоход нь тусалж болно. Үнэндээ эцэг эхчүүд хүсвэл, цаг гаргаж чадвал хүүхдэд хөгжих боломж бидний төсөөлснөөс ч их байдаг. Дээр дурдсан олон аргыг өдөр тутамдаа эцэг, эхчүүд бид санаж хэрэгжүүлсэнээр гэрийн даалгаврыг хүчирхийллийн бус аргаар хялбархан шийдэх боломж байгаа юм.
 

“Монголын Үнэн”  

Сэтгүүлч Г.Нямсүрэн

скачать dle 12.0

Гэр, байшингаа дулаалахад зориулж 40 хүртэлх сая төгрөгийн зээл олгоно

16/08/2019, 13:19

Гадаадын зурагчид манай улсад ажиллаж байна

16/08/2019, 13:18

Боловсролын зээлээр суралцаж, гэрээний үүргээ биелүүлсэн 13,000 гаруй иргэний дипломыг олгоно

14/08/2019, 15:25

Ходоодны дуран өвчин тараах эрсдэл өндөр байгааг мэргэжилтнүүд анхааруулжээ

14/08/2019, 15:23

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Тост, Тосон бумбын байгалийн нөөц газрыг улсын тусгай хамгаалалтад авлаа

14/08/2019, 14:39

Нефтийн үйлдвэрийн ажилчдын 540 айлын орон сууцны барилгын шав тавилаа

14/08/2019, 14:38

Эрчим хүчний салбарын өвөлжилтийн бэлтгэл 70 хувьтай байна

14/08/2019, 14:36

Аравдугаар сарын 30-ныг хүртэлх хугацаанд нийслэл рүү тарваганы мах оруулахыг хориглолоо

13/08/2019, 16:39

“Торгоны зам-2019” автораллиг зохион байгуулагчдад талархал гардуулав

13/08/2019, 13:18

Халх голын ойд зориулсан үзэсгэлэнг дэлгэв

13/08/2019, 13:16

Чингэлтэй дүүргийн X хороонд дахин төлөвлөлтөөр барьж буй 234 айлын орон сууц энэ онд ашиглалтад орно

12/08/2019, 19:12

Б.Баярсайхан: Байгууллагууд дэргэдээ цэцэрлэг байгуулахад төр хувьсах зардлыг нь даана

12/08/2019, 19:11

Гадны хэвлэл мэдээллийн агентлагуудын архив дахь Монгол Улсын тухай түүхэн гэрэл зургийг шинэчилнэ

12/08/2019, 14:37

У.Хүрэлсүх: Энэ ажлыг хийж чадахгүй бол та нар ажлаа өг

12/08/2019, 14:32

Цахимаар хүүхдээ бүртгүүлэх боломжгүй иргэд өнөөдрөөс хамран сургах тойргийн цэцэрлэгт өөрийн биеэр очиж бүртгүүлээрэй

12/08/2019, 14:29

Битлзийн фэнүүд “Abbey Road” гэрэл зургийн 50 жилийн ойг тэмдэглэжээ

9/08/2019, 11:46

Мексикийн хар тамхины картель 19 хүний цогцсыг нийтэд үзүүлжээ

9/08/2019, 11:43

Б.Сүхбаатар: Түрээсийн орон сууцанд орох иргэдийн сонгон шалгаруулалт нээлттэй явагдаж байна

9/08/2019, 11:40

"Аравт" морин цэргийн уралдаанд Монгол Улсын баг түрүүллээ

9/08/2019, 11:38

“Оюу толгой” эхний хагас жилд 107 сая ам.долларын татвар төлжээ

9/08/2019, 11:35

ОХУ-ын Батлан хамгаалахын орлогч сайдын айлчлал эхэллээ

8/08/2019, 16:38

Ард Санхүүгийн Нэгдлийн хувьцааны арилжаа эхэллээ

8/08/2019, 16:35

АНУ-ын Батлах хамгаалахын сайд Марк Т.Эспэр манай улсад айлчилж байна

8/08/2019, 16:21

Халх гол шинэ сумын бүтээн байгуулалтын ажил 80 хувьтай үргэлжилж байна

8/08/2019, 16:18

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

Төгрөгийн ханш чангарах хүлээлттэй байна

6/08/2019, 11:24

Галын улмаас 12 хүн гэмтэж, нэг хүүхэд амиа алджээ

6/08/2019, 11:22

Польшийн нээлттэй тэмцээнд Монголын эмэгтэйчүүдийн баг гуравдугаар байр эзлэв

6/08/2019, 11:20

Говь ХК Америкийн зах зээлд хөл тавилаа

6/08/2019, 11:19

9/10/2018, 12:01

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

26/09/2018, 10:41

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

"Монгол бахархал" гэрэл зургийн үзэсгэлэнгээс

9/07/2019, 17:06

“ХИГАШИКАВА ОЛОН УЛСЫН ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН ФЕСТИВАЛЬ”-Д МОНГОЛ СУРАГЧИД ХОЁРДОХ ЖИЛДЭЭ ОРОЛЦОХ ГЭЖ БАЙНА

30/07/2019, 13:58

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Хятаны хосгүй үнэт үзмэрүүдийг дэлгэнэ

26/06/2019, 13:30

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

Түүхэн дэх хамгийн агуу гэрэл зургуудыг хэн, ямар камераар дарсан бэ?

26/07/2019, 13:07

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Монгол Улс анхны ХУРДНЫ ЗАМАА хүлээж авлаа

5/07/2019, 12:25

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

"Аравт" морин цэргийн анхдугаар уралдаан эхэллээ

5/08/2019, 10:29

МОНГОЛ УЛС АНХНЫ АЧАА ТЭЭВРИЙН БОИНГ 737-300 ОНГОЦТОЙ БОЛЛОО

20/07/2019, 16:46

9/10/2018, 12:01

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

26/09/2018, 10:41

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

“ХӨХ СУВД – 2019”

4/03/2019, 12:52

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

Гэр бүлийн үнэ цэнийг мэдрүүлсэн урлан

26/02/2019, 16:04

“Ялалт 70” хөшөөнд цэцэг өргөлөө

9/05/2019, 13:29

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

??? ??????? ????????? ???? ?????? ????????? ?????? ??????? ???

19/09/2018, 14:37

Хөдөлмөрийн баатар, Ардын уран зохиолч Б.Лхагвасүрэнг сүүлчийн замд нь үдлээ

11/02/2019, 09:54

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

“Бүс ба зам” чуулга уулзалт

28/04/2019, 15:55

“ХИГАШИКАВА ОЛОН УЛСЫН ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН ФЕСТИВАЛЬ”-Д МОНГОЛ СУРАГЧИД ХОЁРДОХ ЖИЛДЭЭ ОРОЛЦОХ ГЭЖ БАЙНА

30/07/2019, 13:58