Б.Бат-Эрдэнэ: Цэнгэг усны нөөц, гол мөрний урсац бүрэлдэх эхийн 55 хувийг УТХ-д авах зорилготой

3/10/2022, 11:20

Зүүн Азийн орнуудын шим мандлын нөөц газруудын сүлжээний 16 дугаар хурал Кемпински Хаан палас зочид буудалд болж байна.

Хоёр жилд нэг удаа болдог энэ хурал цар тахлын улмаас 4 жил завсарлажээ. Цар тахлын үед шим мандлын нөөцөүүдийг хэрхэн хамгаалж, ямар үр дүн гаргасан, ахиц гаргасан тухай хэлэлцэнэ. Шим мандлын нөөц газруудад өнөөдөр 134 орны 738 газар бүртгэгдээс байгаагаас 8 нь Монгол Улсад бүртгэгдээд байгаа.

Хүрээлэн буй орчин, түүний нөөцийг хайрлан хамгаалах талаар эртний уламжлалтай, байгалиа харьцангуй унаган төрхөөр нь хадгалж, нүүдлийн соёл иргэншлээ одоо болтол тээж яваацөөн орны нэг нь МонголгэдгийгБОАЖ-ын сайд Б.Бат-Эрдэнэхурлыг нээж хэлсэн үгэндээ онцлов.
Тэрбээр, “Түргэн тархацтай даяаршиж буй дэлхий ертөнцөд билогийн олон янз байдлыг хамгаалах нь хүн төрөлхтний чухал асуудлын нэг.Монгол Улсын “Алсын хараа 2050”хөгжлийнбодлогод тусгай хамгаалалттай газар нутгийн сүлжээг өргөтгөн,2030 онд газар нутгийн 30 хувьд, ТХГН-ын сүлжээг нийт газар нутгийн 25 хувьд хүргэж, цэнгэг усны нөөц, гол мөрний урсац бүрэлдэх эхийн 55 хувийгулсын тусгай хамгаалалтадавах бодлогын хүрээнд баримт бичгийн зорилтыг тодорхойлсон. Мөн“Нэг тэрбуммод”хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж байна.Ингэхдээнийт газар нутгийн 21 хувь, түүний дотор шим мандлын газар нутгийн 6.7 сая гаруй га талбайг хамран хэрэгжүүлэх юм” гэдгийг тэмдэглэлээ.

Дэлхийн Хүн ба Шим мандлын нөөц газруудын сүлжээнийБээжин дэх төлөөлөгчийн газрын захирал Шахбаз Ханшим“Энэ удаагийн хурлаарбиологийн нөөц газруудыгхэрхэнхамгаалах талаар санал солилцоно. 2жилийн дараахуулзалтыг БНХАУ-д зохион байгуулна.Энэ үеэр сүлжээний30 жилийн ой тэмдэглэх юм. ЮНЕСКО-гийн Монгол дахь комисс нөөц газруудын тухаймаш чухалном хэвлүүлсэнбайна. Цаашид дэлхийн нөөц газруудын сүлжээнд загвар болох шилдэг санааг оруулах хэрэгтэй. Төр хувийн хэвшлийн түншлэл байгуулснаартогтвортой хөгжлийн төлөө олонтөсөлхөтөлбөрхэрэгжүүлнэгэж итгэж байна” хэмээв.

ЮНЕСКО-гийн Монголын үндэсний комиссын ерөнхий нарийн бичгийн дарга С.Болдсайхан ярихдаа, -Монголд шим мандлын газруудыг хөгжүүлэх, Хөвсгөл нуурын бүсийг бусад газар загвар бий болгохыг зорьж, шинэ санал санаачилга гарган, тогтвортой хөгжлийн зорилгоод хүрэхээр хичээж байна. Уулзалтаар цар тахлын дараа шим мандлын газраа яаж хөгжүүлж хамгаалах туршлага солилцох, нийтлэг сорилтыг хэрхэн даван туулах, санал солилцох боломж олдож байгаад баяртай байна гэсэн юм. Үүний дарааУвс болон Хөвсгөл нуурыг ЮНЕСКО-д бүртгүүлсэн батламж гардууллаа.

Монгол Улс1990-2007 онд ДэлхийнХүн ба Шим мандлын нөөцөд6 газрыгбүртгүүлсэн бол цар тахлын үед Тосон хулстайн Байгалийн нөөц газар,Хөвсгөл нуурийг бүртгүүлжээ.Мөн Монгол Улс болон ОХУньУвс нуурын шим мандлын нөөц газрыг ЮНЕСКО-гийн хил дамнасан шим мандлын нөөц газарт бүртгэн баталгаажуулсан байна.Монгол Улс тус хөтөлбөр хэрэгжүүлэхэд идэвхтэй оролцдог бөгөөд хамгийн анх Говийн их дархан цаазат газрыг 1991 онд бүртгүүлж байжээ.УдалгүйБогдхан уулыг 1996 онд, Увс нуурын ай сав газрыг 1997 онд, Хустайн нурууны БЦГ-ыг 1996 онд, Дорнод Монголын дархан цаазат газрыг 2005 онд, Монгол Дагуурын дархан цаазат газрыг 2007 онд, Тосон Хулстайн байгалийн нөөц газрыг 2020 онд, Хөвсгөл нуурыг 2022 онд Хүн ба Шим мандлын нөөц газруудын дэлхийн сүлжээнд бүртгүүлжээ. Энэ онд Онон балжийн байгалийн цогбцолборт газрыг тус сүлжээнд бүртгүүлэхээр Хүн ба шим мандлын хөтөлбөрийн нарийн бичгийн дагрга нарт хүргүүлсэн аж.

Зүүн Азийн орнуудын шим мандлын нөөц газруудын сүлжээний хурал 2 жилд нэг удаа болдог бөгөөд тус сүлжээний ээлжит хурлуудыг 1997, 2003, 2007, 2013 онуудад тус тус Монгол Улсад зохион байгуулж байсан юм. Хуралд4 улсын17 өндөр дээд хэмжээний зочин ирж оролцож байна.

Сурталчилгаа