Монголчууд хоёрдугаар сарын 28-нд битүүлж, гуравдугаар сарын 1 буюу шинийн 2-нд золгоно

Гандантэгчэнлин хийдээс Цагаан сартай холбоотой асуудлаар өнөөдөр мэдээлэл хийлээ.

Засгийн газрын 2002 оны дөрөвдүгээр сарын 3-ны өдрийн хуралдаанаас монгол төрийн түүхэн тэмдэглэлт томоохон үйл явдлын болон төр, нийгмийн зүтгэлтний мэндэлсэн өдрийг өнөөгийн цаг тоололд шилжүүлэн тогтоох асуудал байнга гарч байгааг харгалзан Монгол Улсын цаг тооны цаглавар бий болгох талаар холбогдох байгууллага, эрдэмтдийн санал, монгол зурхайн уламжлалт аргад тулгуурласан төсөл боловсруулж Засгийн газрын хуралдаанд оруулахыг Боловсролын сайдад даалгажээ.

Энэхүү даалгаврыг хэрэгжүүлэх зорилгоор мэргэжлийн эрдэмтэд, зурхайчдыг оролцуулан зурхайн тооллын асуудлаар онолын бага хурал зохион байгуулж, цаг тооны бичгийг зохиохдоо монгол орны газар нутагт тохирсон, монгол зурхайчдын хамтын бүтээл болох Төгсбуянт шинэ зурхайн ёсыг баримтлах нь зүйтэй гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн байна.

ШУА-ийн Физик технологийн хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан Л.Бямбажаргал “Монголын Цагаан сар гэдэг үг 1911 оноос хойш гарсан юм. Цагаан сарын шинийн нэгэн 2025 оны гуравдугаар сарын 1-нд тохионо” гэсэн бол ШУА-ийн доктор, профессор Х.Цоохүү “Би энэ төслийг санхүүжүүлж байсан. Аль зурхайгаар нь явах вэ гэдгийг олон түвшинд хэлэлцсэн. Монголын зурхайчид, эрдэмтэн судлаачид, Ерөнхийлөгчийн шашны зөвлөх оролцож байсан юм. Ер нь зөвшилцөлд хүрч, Төгсбуянтын зурхай нь үндэслэлтэй юм байна гэдэг дээр тохиролцсон. Энэ зурхай Монголын газар зүйн байршил, нар болон сарны хөдөлгөөн нарийн таардаг. Нэг хэсэг 20 гаруй жил ямар нэгэн хэл амгүйгээр Төгсбуянтын зурхайгаар явж ирсэн. Гэтэл сүүлийн жилүүдэд сар шинийн өдөр тасрах талаар ярьж байна. Тийм учраас 20 жилийн өмнө боловсруулсан судалгааг шинэчлэх шаардлагатай” хэмээв.

Харин Гандантэгчинлэн хийдийн дэд хамба, гавж С.Гантөмөр “Азийн олон оронд сарны тооллыг ашигладаг. Монголчууд Төгсбуянтын зурхайгаар ондоошиж, тусгаар тогтнолын бэлгэдлээ болгож байна. Сарны хоногийг тооцдог зурхайн ухаан 100 мянганы нэг хувьтай зөрдөг. Өөрөөр хэлбэл, 15 хоногийн нарийвчлалтай тооцоолдог. Заримдаа сар маш хурдан өнгөрдөг учраас сарны хоног тасарч, давхацлаа гэж ярьдаг. Үүнийг эрдэмтэн судлаачид судалгаагаараа баталж байна” гэв.

Монголчуудын уламжлалт цагаан сарын баярын өдөр буюу XVII жарны Модон могой жилийн шинийн 2-ны өдөр ирэх гуравдугаар сарын 1-нд тохионо.Энэ жил шинийн нэгэн тасарна гэсэн үг. Өдөр тасарсан гээд өөрчлөгдөх зүйл байхгүй гэдгийг зурхайчид тайлбарлалаа. Зурхайн ухаанд өдөр давхцах, тасрах тохиолдол гардаг. Зурхайд өдөр тасарвал өмнөх өдрийг нь, өдөр давхацвал арын өдрийг ашиглана гэж тайлбарласан байдаг ажээ. Тиймээс бид хоёрдугаар сарын 28-нд битүүлж, гуравдугаар сарын 1-нд шинийн хоёрондоо золгох юм байна.

Ташрамд сонирхуулахад, 1944 онд шинийн 1 тасарч, 1948 онд давхцаж байжээ. скачать dle 12.0