Үхэр тэргэний мөөр цавчих...

6/08/2020, 17:51

...Цавчдас үсчинэ. Хурц хангинуур сүх, эртэй залуугийн эвлэг цавчилт, зөөлөн аядуу ч дээлийн дал мөр нэвтлэх бороо, чийг навчсийн үнэр, ойн багахан цоорхой, модон чий, утсан тэгшлүүр, цүдгэр хөрөө...
“ЭГЭЛ”-ийнхэнд үзүүлэх гэж, эгэл биднээр дамжуулан өв соёл, ардын уламжлалт арга ухааны зах сэжүүрийг олонд харуулах гэж унанги, голдоо багахан өмхтэй хар мод сонгож үхэр тэргэний модон дугуйн мөөр цавчих /мөр ч гэж хэлдэг/ үзүүлэх “тоглолт” хийлгэснийг товчлон нийтэлж байна.
Өргөн нь /диаметр/ багадаа 35 см-тэй мод эхлээд сонгодог аж. Түүнийсээ хэрэглэх хэмжээгээр уртыг нь тааруулан тайрч авна. Холтосноос нь цэвэрлэнэ. Ингэдэг нь зураас, тэмдэглэл хийхэд амар болгож буй хэрэг. Тайрсан модныхоо голыг утсан тэгшлүүр /нойлын утсанд хүдрүүлэгч зүүж хийсэн/ ашиглан тэмдэглэнэ. Эсрэгт талд нь мөн адил. Цүдгэр буюу хоёр иштэй хөрөөнийхөө мөрөөр шугам хийж тэмдэглэсэн цэгүүдээ холбож зурна. Энэ зураасныхаа хоёр талд ижил хэмжээний буюу мөөрийн өргөнтэй дахин зураас татна. Одоо тайрдасаа хэвтүүлж, гадна талын тэмдэглээ хүртэл хөндлөн, ойр ойрхон хөрөөднө. Цавчиж, банз хэлбэрт оруулахад хялбар болгож байгаа нь тэр. Хоёр талаа энэ аргаар хавтгай болгож авна. Одоо үлгэр ашиглана. Хавтгай тал дээр нь эртнээс хэрэглэж ирсэн, дөрөв нийлэхэд дугуй хэлбэртэй болохоор матаас тойрог нь таарсан үлгэр хэвээ тавьж мөн тэмдэглэнэ, хоёр талд нь. Мөн л цавчих хэмжээндээ хүртэл хөндлөн хөндлөн хөрөөднө. Ингэсний дараа хангинуур сүхнийхээ ар буюу мөрөөр нь цохих боломжтойг нь унагаж, тэмдэглэгээнийхээ дагуу цавчина. Гадна талын хоёр үзүүрийг ч мөн ийм аргаар мөлийлгөнө. Үндсэн хэлбэр гармагц босоо модонд хөндлөн тээглүүр бэлтгэн хэлбэрээ ерөнхийд нь олсон бэлдэцээ босгон тогтоож, нарийвтар хэрнээ хугархааргүй шургаагаар хөшүүрэг хийн хөдөлгөөнгүй болгож байгаад голоор нь зүсч хөрөөднө. Ийм их ажил болж байж гаргаж авсан мөөр хэлбэрт модоо хоёр болгож байгаа нь хөдөлмөр хөнгөвчилж байгаа хэрэг бололтой. Нэг тайрдаснаас ийнхүү хоёр мөөр гаргаж авдаг ажээ. Одоо харин бүр нарийн чимхлүүр ажил эхэлнэ. Цавчиж хэлбэрийг бүрэн гаргана, хоёр талд нь эр эм углуурга гаргах зэргээр үргэлжилнэ.
Бороо шивэрсээр л...
2020.07.22

Сурталчилгаа