Төрийн дууллыг морин цагт орон даяар нэгэн зэрэг дууллаа

Монгол Улс аравдугаар сарын 20-ны өдрийг “Төрийн дууллын өдөр” болгон тэмдэглэхээр болсон.

Энэ өдрийг тохиолдуулан жил бүрийн аравдугаар сарын 20-нд 11:40 цагт төрийн дууллын орон даяар нэгэн зэрэг эгшиглүүлэх юм. Шинжлэх ухаан, танин мэдэхүйн “Од мөндөр” сувгийн ерөнхий найруулагч А.Гансүхийн санаачилгаар энэхүү өдрийг бий болгосон бөгөөд Монгол Улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдлыг дээдлэх, иргэдийн эх оронч үзэл, үндэсний бахархлыг төлөвшүүлэх, ард түмний эв нэгдлийг бэхжүүлэхэд чиглэжээ. 1945 оны аравдугаар сарын 20-ны өдөр Монголын ард түмэн улс орныхоо тусгаар тогтнолын төлөө бүх нийтийн санал асуулгад оролцож байсан түүхтэй. Санал асуулгад Монголын ард түмний 98 хувь нь оролцож 100 хувийн саналаар Монгол Улсын тусгаар тогтнолыг дэмжсэнээр тус улсын бүрэн эрхт байдлыг олон улсад баталгаажуулах түүхэн үйл явдлын үндсийг тавьсан тухай тэмдэглэн үлдээжээ.

1950 оныг хүртэл Монгол Улсад албан ёсны төрийн дуулал байгаагүй юм. Төстэй үүрэг бүхий дуу хэд байсан гэдэг. Олноо өргөгдсөн Богд хаант улс үгүй болсноос хойш албан ёсны төрийн дуулалгүй явж ирсэн Монгол Улсад төрийн дуулал зохиох санал санаачилга, хүчин чармайлт 1945 онд дэлхийн II дайн дуусмагц идэвхтэй өрнөж эхэлжээ. Улмаар Урлагийн хэрэг эрхлэх газраас “Монгол улсын шинэ дууллын үгийг зохиох хаалттай уралдааны дүрэм”-ийг гаргаж шүлгийн агуулга, хэлбэрийн хувьд тусгай заалт, чиг хандлагыг тогтоож өгсөн байна.

Шүлгийн уралдаанд Ц.Дамдинсүрэн, Ц.Цэдэнжав, Д.Даржаа, Ч.Лодойдамба, Тойвгоо, Нацагдорж, Л.Дүгэрсүрэн, Д.Цэдэн, Д.Сэнгээ, Г. Чүлтэм, Наваандоо, Цэрэнжав зэрэг зохиолч, яруу найрагчид оролцжээ. Харин бэлэн болсон шүлгүүдэд нь Б.Дамдинсүрэн, Лха.Дорж, Ж.Дорждагва, Л.Мөрдорж, Д.Лувсаншарав, Г.Жамъян нар ая зохиож оролцсон нь 1949 онд бэлэн болжээ. Шинэ дуулал шалгаруулах ажилд маршал Х.Чойбалсан биеэр оролцон ая, дууны олон хувилбарыг харьцуулан сонсож байсан аж. Ингээд “Хад” гэх нууц нэрээр оролцсон Б.Дамдинсүрэнгийн зохиосон аялгууны эхний хэсгийг “Бор шувуу” хэмээх нэртэй Л.Мөрдоржийн дууны төгсгөлийн хэсэгтэй нийлүүлсэн хувилбарыг сонгон авч симфони найрал хөгжим, цэргийн үлээвэр найрал  хөгжим, найрал дуу, эрэгтэй чуулга, эрэгтэй гурвал, гоцлол зэрэг байдлаар олон удаа сонссоны эцэст баталсан байна.

Улмаар Улсын Бага Хурал 1950 оны дөрөвдүгээр сарын 26-ны өдөр сүлд дуулал батлах тухай зарлиг гаргаснаар шинэ тутам Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс албан ёсны төрийн дуулалтай болсон түүхтэй. скачать dle 12.0