Дархан хотын анхны хөдөлмөрийн баатар уурхайчин байжээ
Шарын голын нүүрсний уурхайгаас олон арван алдартан, гавьяат, баатар төрсөн.Төвийн бүсийн гал голомтыг бадраагч илч гэрлийн эзэд хэмээн хүндлэгддэг уурхайчдаас төрсөн хөдөлмөрийн баатар нь Дархан хотын анхных байлаа.
Тус зарлигт: "Уул уурхайн үйлдвэрт олон жил идэвх зүтгэл, үр бүтээлтэй ажиллаж хөдөлмөрийн гарамгай амжилт гаргасан учир Шарын голын уурхайн экскаваторчин нөхөр Чүлтэмийн Цэрэндоржид БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатар цол олгож, Сүхбаатарын одон, Алтан соёмбо медалиар шагнасугай" хэмээсэн нь өнөөдөр баримтат өв болон аймгийн музейд хадгалагдаж байна.
Дархан хотоос төрсөн анхны Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн соёрхолт, Дархан хотын хүндэт иргэн Ч.Цэрэндорж нь 1934 онд Архангай аймгийн Цэнхэр суманд төржээ.
Цэцэрлэг хотын 10 жилийн сургууль, 1953-1959 онд Цэнхэр, Чулуут суманд бага ангийн багшаар ажиллаж байгаад 1960 онд Зүүнхараагийн депод илчит тэрэгний туслахаар, Дархан-Шарын голын төмөр замыг Зөвлөлт-Монгол офицер, цэргүүдтэй барьж байгуулжээ.
1963 оны 7 дугаар сард Аж үйлдвэрийн яамны томилолтоор Шарын голын уурхайн бүтээн байгуулалтад оролцож эхлэн 6 сарын экскаваторын курс төгсөж Зөвлөлтийн мэргэжилтэн экскаваторчны туслахаар ажиллажээ.
1974 онд 1 сая 200 мянган шоо метр хөрс хуулж, бригадаараа 12 удаа шинэ дээд амжилт тогтоосон юм. Ч.Цэрэндоржийн хөдөлмөрийн оргил үе 1966-1987 он хүртэл үргэлжилж шаргуу хөдөлмөрлөж байсныг нь үнэлж Уурхайн 30 жилийн ойгоор “Дархан хотын хүндэт иргэн” цол, хүндэтгэлийн тэмдэг олгожээ.
1966 оноос АИХ-ыг сонгох сонгуулийн 6, 7, 9 дэх сонгуулиар АИХ-ын депутатаар сонгогдож, Дархан хотын Намын Бага хуралд төлөөлөгчөөр удаа дараа оролцож, 3-4 удаа Бүгд хурлын гишүүнээр сонгогдож идэвхтэй ажилладаг байсныг тэмдэглэн үлдээжээ.
МАХН-ын XVII их хуралд төлөөлөгчөөр оролцож, Ю.Цэдэнбал даргын тайлан илтгэлд: “Нэрт уурхайчин Цэрэндорж” гэж нэр нь дурдагдаж байжээ.
Түүний хувьд Дархан хотын Шарын голын уурхайдаа халамжлан хүмүүжүүлэх хөдөлгөөнийг анх өрнүүлэн, залуучуудад өөрийн мэдлэгээ зааж, зөвлөн туслахын зэрэгцээ өрнүүн их ажлын үед бүтээмжийг нэмэгдүүлэхэд ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн байна.
Ташрамд 2018 оны арванхоёрдугаар сарын 22-ны өдөр Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн соёрхолт, Дархан хотын хүндэт иргэн, экскаваторын машинч Чүлтэмийн Цэрэндоржийн хүндэтгэлийн хөшөө Шарын голын уурхайчдын тосгоны анхны суурь, уурхайчдын цэцэрлэгт хүрээлэнд сүндэрлэн босгосон юм.
Тодруулбал БНМАУ-ын АИХ-ын тэргүүлэгчдийн 1972 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн 269 дугаар зарлиг гарч найрамдлын хот, их бүтээн байгуулалт, аж үйлдвэрийн өлгий болсон уул уурхайн бүс нутгаас БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар төрсөн нь Ч.Цэрэндорж байв.
Тус зарлигт: "Уул уурхайн үйлдвэрт олон жил идэвх зүтгэл, үр бүтээлтэй ажиллаж хөдөлмөрийн гарамгай амжилт гаргасан учир Шарын голын уурхайн экскаваторчин нөхөр Чүлтэмийн Цэрэндоржид БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатар цол олгож, Сүхбаатарын одон, Алтан соёмбо медалиар шагнасугай" хэмээсэн нь өнөөдөр баримтат өв болон аймгийн музейд хадгалагдаж байна.
Дархан хотоос төрсөн анхны Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн соёрхолт, Дархан хотын хүндэт иргэн Ч.Цэрэндорж нь 1934 онд Архангай аймгийн Цэнхэр суманд төржээ.
Цэцэрлэг хотын 10 жилийн сургууль, 1953-1959 онд Цэнхэр, Чулуут суманд бага ангийн багшаар ажиллаж байгаад 1960 онд Зүүнхараагийн депод илчит тэрэгний туслахаар, Дархан-Шарын голын төмөр замыг Зөвлөлт-Монгол офицер, цэргүүдтэй барьж байгуулжээ.
1963 оны 7 дугаар сард Аж үйлдвэрийн яамны томилолтоор Шарын голын уурхайн бүтээн байгуулалтад оролцож эхлэн 6 сарын экскаваторын курс төгсөж Зөвлөлтийн мэргэжилтэн экскаваторчны туслахаар ажиллажээ.
1972 онд нэг сая шоо метр хөрс хуулах тооцоот үүрэг уурхайн хамт олныхоо өмнө авч, нэг сая 155.000 шоо метр хөрс хутгаж давуулан биелүүлж, бригадаараа уурхайчдын 50 жилийн ойн баярт оролцохоор Улаанбаатар хотод очиход түүнд ийнхүү Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар цол олгожээ.
1974 онд 1 сая 200 мянган шоо метр хөрс хуулж, бригадаараа 12 удаа шинэ дээд амжилт тогтоосон юм. Ч.Цэрэндоржийн хөдөлмөрийн оргил үе 1966-1987 он хүртэл үргэлжилж шаргуу хөдөлмөрлөж байсныг нь үнэлж Уурхайн 30 жилийн ойгоор “Дархан хотын хүндэт иргэн” цол, хүндэтгэлийн тэмдэг олгожээ.
1966 оноос АИХ-ыг сонгох сонгуулийн 6, 7, 9 дэх сонгуулиар АИХ-ын депутатаар сонгогдож, Дархан хотын Намын Бага хуралд төлөөлөгчөөр удаа дараа оролцож, 3-4 удаа Бүгд хурлын гишүүнээр сонгогдож идэвхтэй ажилладаг байсныг тэмдэглэн үлдээжээ.
МАХН-ын XVII их хуралд төлөөлөгчөөр оролцож, Ю.Цэдэнбал даргын тайлан илтгэлд: “Нэрт уурхайчин Цэрэндорж” гэж нэр нь дурдагдаж байжээ.
Түүний хувьд Дархан хотын Шарын голын уурхайдаа халамжлан хүмүүжүүлэх хөдөлгөөнийг анх өрнүүлэн, залуучуудад өөрийн мэдлэгээ зааж, зөвлөн туслахын зэрэгцээ өрнүүн их ажлын үед бүтээмжийг нэмэгдүүлэхэд ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн байна.
Түүний 30 гаруй шавь нараас нь Хөдөлмөрийн баатар Н.Очирбат, Гавьяат уурхайчин П.Очир нар төрөн гарч, улмаар 1984 онд Төрийн шагнал хүртээжээ.
Ташрамд 2018 оны арванхоёрдугаар сарын 22-ны өдөр Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн соёрхолт, Дархан хотын хүндэт иргэн, экскаваторын машинч Чүлтэмийн Цэрэндоржийн хүндэтгэлийн хөшөө Шарын голын уурхайчдын тосгоны анхны суурь, уурхайчдын цэцэрлэгт хүрээлэнд сүндэрлэн босгосон юм.





