iNet.mn дагах

Ерөнхийлөгч өө, ард түмнээ хоёр хуваахаа боль

Mанай улс Үндсэн хуулиа баталснаас хойш 20 гаруй жилийн хугацаа өнгөрсөн. Энэ хугацаанд нийгэм, улс төрөөс  авахуулаад олон зүйл өөрчлөгдсөн. Энэ хэрээр эцэг хуулиа өөрчлөх зайлшгүй шаардлага үүссэн гэдэгтэй хэн хүнгүй санал нийлдэг. Тэгвэл энэхүү өөрчлөлтийг хийхээр зүтгэж буй МАН-ынхан Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад бүх л зүйлээрээ барьцаалагдсанаас болж нийгмийг хоёр тал болгон талцууллаа.  Өөрөөр хэлбэл, уржигдар Ерөнхийлөгч ҮХ-ийн төсөлд оруулсан саналаа татаж авсаынхаа дараа Ерөнхийлөгчийн засаглал руу орох ёстой гэсэн албан бичгийг УИХ-ын дарга Г.Занданшатарт илгээснээс үүдэж ард түмэн хоёр хуваагдсан гэсэн үг.
Уг нь манай улс парламентын засаглалтай. Харин үе үе улстөрчдөөс Ерөнхийлөгчийн засаглалтай болбол тохиромжтой гэсэн үг цухалздаг байсан ч цаг үе нь болоогүй гэдгийг олон хуульчид хийгээд нэр хүнтэй учир мэдэх хүмүүс олонтаа хэлж ярьсны ачаар бид энэ асуудлыг орхиж байсан. Тэгвэл одоогийн Ерөнхийлөгч ажлаа авсан цагаасаа эхэлж Ерөнхийлөгчийн засаглалыг хүсэмжилж аажим аажмаар явуулсаар байгаад өнөөдөр ийнхүү тэсрэлт хийж Ерөнхийлөгчийн засаглал руу орох нь зүйтэй гэсэн саналаа шууд л илэрхийлчихлээ. Тухайлбал, хуульчид “Монгол Улсад нэг хүний эрх мэдлийг хэт нэмэгдүүлж төвлөрүүлсэн буюу Ерөнхийлөгчийн засаглалыг бий болгох нь зохимжгүй. Эрсдэлтэй гэж үздэг. Яагаад гэвэл манайх шиг хоёр том гүрний дунд оршдог жижиг улсын хувьд эрх мэдэл нэг хүнд хэт төвлөрөх нь Монгол Улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, Үндэсний аюулгуй байдалд халтай” хэмээсэн юм.
Яг үнэндээ Ерөнхийлөгчийн засаглал хамгийн тохиромжтой гэж үзэгсэд ихэвчлэн АНУ-аас жишээ авдаг. 
Тэгвэл Ерөнхийлөгчийн засаглал гэж юу юм бэ. Түүний давуу ба сул тал алиндаа байна вэ?
Ерөнхийлөгчийн засаглал бол Ерөнхийлөгч төрийн байгууллын системд илүү үүрэгтэй оролцож, төрийн тэргүүн, Засгийн газрын тэргүүний гарт эрх мэдлийг нэгтгэсэн байхыг хэлнэ. Үүнийг өөрөөр дуалист засаглал гэж нэрлэдэг бөгөөд Ерөнхийлөгчийн гарт гүйцэтгэх засаглал, парламентын гарт хууль тогтоох засаглал байна гэсэн үг. 
Ерөнхийлөгчийн засаглалын үед Ерөнхийлөгчийг сонгох парламентын бус арга хэрэглэдэг. Колумбад л гэхэд ард түмэн сонголтоо хийдэг бол АНУ-д сонголтын төлөөлөгчид сонгоно. Засгийн газрыг парламентын бус аргаар сонгоно. Өөрөөр хэлбэл Ерөнхийлөгч Засгаа бүрдүүлдэг гэсэн үг. Ерөнхийлөгч нь ерөнхийдөө болон албан ёсоор Засгийн газрын тэргүүн нь байдаг гэсэн үг.
Тухайлбал, АНУ-д Ерөнхий сайд гэж байдаггүйг л санахад хангалттай. Эсвэл Зааны ясан эрэг, Камерун, Турк зэрэг шиг Ерөнхийлөгч нь Ерөнхий сайдаа сонгодог. Засгийн газар нь парламентын өмнө бус, зөвхөн Ерөнхийлөгчийн өмнө хариуцлага хүлээнэ. Тиймээс ч Засгийн газрыг Ерөнхийлөгч огцруулах эрхтэй. 
Ерөнхийдөө Ерөнхийлөгчийн засаглал нь парламентын засаглалтай харьцуулахад төрийн тэргүүн илүү их эрх мэдэлтэй, хуульд гарын үсэг зурах замаар баталдаг, Засгийн газраа огцруулдаг гэсэн үг. Гэхдээ Ерөнхийлөгчийн засаглалд парламентыг тараах эрх хязгаарлагдсан байх нь бий. Харин парламент нь зөвхөн Засгийн газартаа итгэл үзүүлэхгүй байгаагаа илэрхийлэх эрхтэй бөгөөд үл итгэлцэл үзүүлэх замаар Ерөнхийлөгчийг түлхэн унагаж болдог. 
Ерөнхийлөгчийн засаглалын хамгийн тод жишээ бол АНУ болон Латин Америк, Африкийн ихэнх орнууд юм. 
Азийн зарим орнууд ч Ерөнхийлөгчийн засаглалтай. Гэхдээ төрийн тэргүүний ийм засаглал заримдаа Үндсэн хуулийн хэмжээ хязгаараас хэтэрсэн тохиолдол цөөнгүй. Тухайлбал, Латин Америкийн зарим улсын Ерөнхийлөгчдийг судлаачид супер Ерөнхийлөгчид гэж тодорхойлсон байдаг. 
Ерөнхийлөгчийн засаглалын давуу тал:
-Парламент, Ерөнхийлөгчийг олон нийтийн санал асуулгаар, бие биеэс нь огт хамааралгүйгээр сонгож, сонгуулийн давхар систем явуулдаг. 
-Бүх ард түмний сонгосон Ерөнхийлөгч улс орны нэгдэл, үндэстний бэлгэ тэмдэг болдог. 
-Засаглалын дээд удирдлага нэг гарт төвлөрдөг учраас нийт үндэстнийг хамарсан чухал асуудлыг хурдан шийдвэрлэх, шилжилтийн, хямралын болон хөгжлийн үед шатуудад хүчээ төвлөрүүлэх нөхцөлийг бий болгодог. 
-Засаглал илүү залгамж халаатай болно. 
-Сонгогчид өөрсдөд нь тохирох улстөрчийг сонгоно. 
-Нам, фракцаас хамаарал багатайгаар үйл ажиллагаа явуулах боломж бүрдэнэ. 
Ерөнхийлөгчийн засаглалын сөрөг тал:
-Диктатур буюу дарангуйлал бий болох магадлалтай. 
-Ерөнхийлөгчийн засаглалын хүрээнд хууль тогтоох болон гүйцэтгэх засаглалын эсрэг үйлдэл гарах магадлалтай. 
-Нэг хүн, түүний биеийн байдлаас улс төрийн систем нь шалтгаалдаг. Супер Ерөнхийлөгчийн үед Ерөнхийлөгч асар их эрх мэдэлтэй болох эрсдэлтэй. Мөн төрийн эргэлтийн үр дүнд ийм хүн гарч ирэх магадлал өндөр. скачать dle 12.0
2 987 Сэтгэгдэл

2 987 сэтгэгдэл

  1. supreme

    2020/02/09 02:02:02

    Thanks for all of your efforts on this site. Gloria really loves making time for investigation and it is simple to grasp why. My partner and i hear all concerning the powerful ways you create informative ideas by means of this web blog and cause participation from other people on this issue while our own simple princess is undoubtedly studying a lot of things. Take pleasure in the rest of the year. You are conducting a remarkable job. supreme http://www.supremesoutlet.us.com

  2. botas magnum classic brown

    2020/02/09 03:02:56

  3. trolovi prega膷a kupovina igra膷keshop

    2020/02/09 07:02:17

    diy football high heel shoes iron on rhinestone transferprezent na roczek co kupisecador de cabello de mesa utech cuidado del cabello en mercadosunglasses with polarized lenses trolovi prega膷a kupovina igra膷keshop http://www.sinhhoc24h.com/kenneth/trolovi-prega%c4%8da-kupovina-igra%c4%8dkesho
    p

    cache batterie gh82 pour samsung galaxy note 8 duoscoque puma galaxy a500coque nhl iphone fd茅tails sur vitre arri猫re couvercle cache batterie samsung galaxy s6 s6 edge adh茅sif essence superheroes kozmeti膷ka torbica http://www.heppsanhometraining.com/frostburg/essence-superheroes-kozmeti%c4%8dk
    a-torbica

    doudoune femme niketravis scott astroworld iphone wallpapera shopper scans a newspaper released by nike to the launch of theircasaco branco adidas coque burberry iphone 4s information http://www.topical-research-reports.com/lovespark/coque-burberry-iphone-4s-info
    rmation

  4. ipad 2 3 4 coque antichoc robuste rose

    2020/02/09 09:02:22

    puma speed 300 ignite p谩nsk茅 tenisky erven谩 wwwposte z mas铆vu l 5vestido branco infantil de rendascarpe in oro eleganti ipad 2 3 4 coque antichoc robuste rose http://www.yemektarifleri-bul.com/darmstadt/ipad-2-3-4-coque-antichoc-robuste-r
    ose

    our fitness models show off nikes newest gear sportsreal madrid 3rd kit 14 15 sports on carousellyouth nashville soccer club logo short sleeve t shirt navyunboxing adidas torfabrik 2 winter edition 蠁慰蟻蔚渭伪 渭伪尉喂 渭蔚 蟺伪纬喂蔚蟿伪 蟽蟿畏 蟺位伪蟿畏 http://www.amioakjon.com/cooter/%cf%86%ce%bf%cf%81%ce%b5%ce%bc%ce%b1-%ce%bc%ce%
    b1%ce%be%ce%b9-%ce%bc%ce%b5-%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%b9%ce%b5%cf%84%ce%b1-%cf%83%c
    f%84%ce%b7-%cf%80%ce%bb%ce%b1%cf%84%ce%b7

  5. philadelphia eagles best dad ever shirt

    2020/02/09 13:02:58

  6. cordes raquette tennis

    2020/02/09 15:02:49

  7. naiste wc ka nii v玫ib

    2020/02/09 17:02:14

    collier accessoiretraitement pour boischaussure sport enfantmanteau homme 2016 naiste wc ka nii v玫ib http://www.forexmoneycurrency.com/econfina/naiste-wc-ka-nii-v%c3%b5ib

    u.s. polo assn solid men polo neck dark green t shirtsacs prada 2014hung yau women boots high heels ankle boots fashion 2018 autumn chunky heel ladies short bootsbalenciaga womens crossover front denim jacket style dzianinowy p艂aszcz jasny szary http://www.detrasdelarco.com/oscoda/dzianinowy-p%c5%82aszcz-jasny-szary

    burgundy earringssuperdry superdry flip flops black mono wave zmhbarbour womens classic tartan tote bag sportsstraw circle bag tee shirt enfant jaune uni http://www.pontonovonoticias.com/chasecity/tee-shirt-enfant-jaune-uni

  8. berretto da baseball in denim con e

    2020/02/09 18:02:31

    nike sko online shop dk谐芯褉芯斜械褑褜 薪邪 谐芯褉芯斜械褑褜 薪邪slne膷n茅 okuliare pre b谩b盲tko a啪 90 uvanike air max 270 enfant bleu marine berretto da baseball in denim con e http://www.vanbuskirk-lynch.com/hormigueros/berretto-da-baseball-in-denim-con-e

    women warm cozy long winter coatssolid black grey green long cotton maxi skirt women casual slim high waist bodycon pencil elastic skirt stretchy saias femininas skirt 71188beige balenciaga wallets for women for sale ebaylola black distressed front ripped jeans 蟿慰蟺慰胃苇蟿畏蟽畏 尾维蟽畏蟼 蟿畏位蔚蠈蟻伪蟽畏蟼 http://www.vemaybayphap.com/bossiercity/%cf%84%ce%bf%cf%80%ce%bf%ce%b8%ce%ad%cf
    %84%ce%b7%cf%83%ce%b7-%ce%b2%ce%ac%cf%83%ce%b7%cf%82-%cf%84%ce%b7%ce%bb%ce%b5%c
    f%8c%cf%81%ce%b1%cf%83%ce%b7%cf%82

    marc opolo japonki czarnyplecak z brelokiem cropp plecaki damskie r贸偶owe w croppt shirt damski tatuum bezowy nadrukipiel臋gnacja obuwia sk贸rzanego porady na 闄愬畾銈偆銉嗐儬 chums 銈偊銉堛儔銈儠銈°儍銈枫儳銉冲叕寮忛€氳博 http://www.portalsarandi.com/marana/%e9%99%90%e5%ae%9a%e3%82%a2%e3%82%a4%e3%83%
    86%e3%83%a0-chums-%e3%82%a2%e3%82%a6%e3%83%88%e3%83%89%e3%82%a2%e3%83%95%e3%82%
    a1%e3%83%83%e3%82%b7%e3%83%a7%e3%83%b3%e5%85%ac%e5%bc%8f%e9%80%9a%e8%b2%a9

Сэтгэгдэл үлдээх

Ц.Хашийн хальсны гэрэл зургийн үзэсгэлэнг дэлгэлээ

3/11/2026, 19:23

Б.Амарсайхан “Гэтлэл” олон ангит киногоор үзэгчидтэй уулзах гэж байна

3/11/2026, 19:21

Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж, хөнгөлөлт олгох хуваарь гарлаа

3/11/2026, 19:19

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Дархан-Уул аймагт ажиллаж байна

3/11/2026, 19:15

Б.Насантогтохоос 2.5 тэрбумыг хурааж, таван жилийн хорих ял оноолоо

3/11/2026, 19:13

Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн нэр дэвшилт ирэх дөрөвдүгээр сарын 30-нд эхэлнэ

3/11/2026, 19:09

Анна Политковская бол үнэний төлөө дуугарч чадсан сэтгүүлч

3/11/2026, 19:07

Төсөв, хулгайлагдсан хариуцлага: Ерөнхий сайдаас асуусан онцлох асуултууд

3/11/2026, 19:06

Д.Батлут: Цэргийн тэтгэвэр авах эрх үүссэн нас болон суурь тэтгэвэр олгох насны шалгуурын уялдааг судалж үзнэ

3/11/2026, 19:05

Алт, мөнгөний үнэ эргэн өсжээ

3/11/2026, 19:01

Р.Энхтуяа: Нийт донорын 40-50 орчим хувийг залуус эзэлж байна

3/11/2026, 19:00

Дархан хотын анхны хөдөлмөрийн баатар уурхайчин байжээ

3/11/2026, 18:59

МОНГОЛЫН МЭДЭЭ ДЭЛХИЙН МЭДЭЭ ОРОН НУТГИЙН МЭДЭЭ ҮНДЭСНИЙ ХӨДӨЛГӨӨНҮҮД Бусад МонголEnglishРусский中文日本語한국어 ДАРХАН-УУЛ: “Дэлхийг Монголд-

3/11/2026, 18:55

Дулаан гараашийг татвараас чөлөөлөх хуулийг шинэчлэн боловсруулахыг үүрэг болгов

3/11/2026, 18:53

С.Буд: Жинхэнэ бүтээл нэг л төрдөг, давтагдвал утгаа алддаг

3/11/2026, 18:52

Төрийн дууллыг морин цагт орон даяар нэгэн зэрэг дууллаа

20/10/2026, 19:03

Пара жүдо бөхийн тамирчин Л.Туруунаа Азийн пара наадмын аварга боллоо

20/10/2026, 19:00

Х.Оюун: МОНЦАМЭ агентлаг франц хэлээр 25 жил мэдээлэл түгээсэн

20/10/2026, 18:58

Шатарчид Азийн багийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцох эрхийн төлөө өрсөлдөнө

14/10/2026, 13:38

Зэвсэгт хүчний 016 дугаар нэгтгэл хийн халаалтын системд шилжиж эхэллээ

14/10/2026, 13:36

Ерөнхий боловсролын сургуулийн дуу хөгжмийн багш нарыг мастер сургалтад хамруулна

14/10/2026, 13:34

Логистикийн төв энэ онд 111 мянган чингэлэг ачиж, буулгана

14/10/2026, 13:30

Монголын анхны эмэгтэй гэрэл зурагчдын уран бүтээлийн үзэсгэлэнг нээлээ

14/10/2026, 13:27

Богдхан ууланд алхах, агаарлах хөдөлгөөнөө хязгаарлахыг анхааруулав

10/10/2026, 17:25

УВС: Хоёр суманд малчны хот руу дайрсан баавгайг устгажээ

10/10/2026, 17:24

Ш.Батбаяр: Хүн рүү халдсан баавгайг агнаж, дээжийг нь шүүх шинжилгээнд хүргүүлсэн

10/10/2026, 17:23

Б.Болдсайхан: Би шидтэн биш шүү дээ...

10/10/2026, 17:21

Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд 100 гаруй аж ахуйн нэгж, байгууллага өнөөдөр мод тарив

10/10/2026, 17:19

Гаалийн байгууллага он гарсаар 5.7 их наяд төгрөгийг төсөвт төвлөрүүлжээ

10/10/2026, 17:18

Ц.Мөнхбаатар: Сэтгүүлчийг ямар үндэслэлээр, яагаад цагдан хорьсноо олон нийтэд ил болго

10/10/2026, 17:15

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

26/09/2018, 10:41

9/10/2018, 12:01

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

9/10/2018, 12:01

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр

6/03/2019, 17:04

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

26/09/2018, 10:41

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Уяачдад Монгол Улсын цол хүртээв

3/02/2019, 14:32

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Б.Баярсайхан: Байгууллагууд дэргэдээ цэцэрлэг байгуулахад төр хувьсах зардлыг нь даана

12/08/2019, 19:11

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

Өсвөрийн шатарчдын улсын аварга багаар Хэнтий аймаг шалгарлаа

6/03/2019, 11:03

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19