iNet.mn дагах

Ерөнхийлөгч өө, ард түмнээ хоёр хуваахаа боль

Mанай улс Үндсэн хуулиа баталснаас хойш 20 гаруй жилийн хугацаа өнгөрсөн. Энэ хугацаанд нийгэм, улс төрөөс  авахуулаад олон зүйл өөрчлөгдсөн. Энэ хэрээр эцэг хуулиа өөрчлөх зайлшгүй шаардлага үүссэн гэдэгтэй хэн хүнгүй санал нийлдэг. Тэгвэл энэхүү өөрчлөлтийг хийхээр зүтгэж буй МАН-ынхан Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад бүх л зүйлээрээ барьцаалагдсанаас болж нийгмийг хоёр тал болгон талцууллаа.  Өөрөөр хэлбэл, уржигдар Ерөнхийлөгч ҮХ-ийн төсөлд оруулсан саналаа татаж авсаынхаа дараа Ерөнхийлөгчийн засаглал руу орох ёстой гэсэн албан бичгийг УИХ-ын дарга Г.Занданшатарт илгээснээс үүдэж ард түмэн хоёр хуваагдсан гэсэн үг.
Уг нь манай улс парламентын засаглалтай. Харин үе үе улстөрчдөөс Ерөнхийлөгчийн засаглалтай болбол тохиромжтой гэсэн үг цухалздаг байсан ч цаг үе нь болоогүй гэдгийг олон хуульчид хийгээд нэр хүнтэй учир мэдэх хүмүүс олонтаа хэлж ярьсны ачаар бид энэ асуудлыг орхиж байсан. Тэгвэл одоогийн Ерөнхийлөгч ажлаа авсан цагаасаа эхэлж Ерөнхийлөгчийн засаглалыг хүсэмжилж аажим аажмаар явуулсаар байгаад өнөөдөр ийнхүү тэсрэлт хийж Ерөнхийлөгчийн засаглал руу орох нь зүйтэй гэсэн саналаа шууд л илэрхийлчихлээ. Тухайлбал, хуульчид “Монгол Улсад нэг хүний эрх мэдлийг хэт нэмэгдүүлж төвлөрүүлсэн буюу Ерөнхийлөгчийн засаглалыг бий болгох нь зохимжгүй. Эрсдэлтэй гэж үздэг. Яагаад гэвэл манайх шиг хоёр том гүрний дунд оршдог жижиг улсын хувьд эрх мэдэл нэг хүнд хэт төвлөрөх нь Монгол Улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, Үндэсний аюулгуй байдалд халтай” хэмээсэн юм.
Яг үнэндээ Ерөнхийлөгчийн засаглал хамгийн тохиромжтой гэж үзэгсэд ихэвчлэн АНУ-аас жишээ авдаг. 
Тэгвэл Ерөнхийлөгчийн засаглал гэж юу юм бэ. Түүний давуу ба сул тал алиндаа байна вэ?
Ерөнхийлөгчийн засаглал бол Ерөнхийлөгч төрийн байгууллын системд илүү үүрэгтэй оролцож, төрийн тэргүүн, Засгийн газрын тэргүүний гарт эрх мэдлийг нэгтгэсэн байхыг хэлнэ. Үүнийг өөрөөр дуалист засаглал гэж нэрлэдэг бөгөөд Ерөнхийлөгчийн гарт гүйцэтгэх засаглал, парламентын гарт хууль тогтоох засаглал байна гэсэн үг. 
Ерөнхийлөгчийн засаглалын үед Ерөнхийлөгчийг сонгох парламентын бус арга хэрэглэдэг. Колумбад л гэхэд ард түмэн сонголтоо хийдэг бол АНУ-д сонголтын төлөөлөгчид сонгоно. Засгийн газрыг парламентын бус аргаар сонгоно. Өөрөөр хэлбэл Ерөнхийлөгч Засгаа бүрдүүлдэг гэсэн үг. Ерөнхийлөгч нь ерөнхийдөө болон албан ёсоор Засгийн газрын тэргүүн нь байдаг гэсэн үг.
Тухайлбал, АНУ-д Ерөнхий сайд гэж байдаггүйг л санахад хангалттай. Эсвэл Зааны ясан эрэг, Камерун, Турк зэрэг шиг Ерөнхийлөгч нь Ерөнхий сайдаа сонгодог. Засгийн газар нь парламентын өмнө бус, зөвхөн Ерөнхийлөгчийн өмнө хариуцлага хүлээнэ. Тиймээс ч Засгийн газрыг Ерөнхийлөгч огцруулах эрхтэй. 
Ерөнхийдөө Ерөнхийлөгчийн засаглал нь парламентын засаглалтай харьцуулахад төрийн тэргүүн илүү их эрх мэдэлтэй, хуульд гарын үсэг зурах замаар баталдаг, Засгийн газраа огцруулдаг гэсэн үг. Гэхдээ Ерөнхийлөгчийн засаглалд парламентыг тараах эрх хязгаарлагдсан байх нь бий. Харин парламент нь зөвхөн Засгийн газартаа итгэл үзүүлэхгүй байгаагаа илэрхийлэх эрхтэй бөгөөд үл итгэлцэл үзүүлэх замаар Ерөнхийлөгчийг түлхэн унагаж болдог. 
Ерөнхийлөгчийн засаглалын хамгийн тод жишээ бол АНУ болон Латин Америк, Африкийн ихэнх орнууд юм. 
Азийн зарим орнууд ч Ерөнхийлөгчийн засаглалтай. Гэхдээ төрийн тэргүүний ийм засаглал заримдаа Үндсэн хуулийн хэмжээ хязгаараас хэтэрсэн тохиолдол цөөнгүй. Тухайлбал, Латин Америкийн зарим улсын Ерөнхийлөгчдийг судлаачид супер Ерөнхийлөгчид гэж тодорхойлсон байдаг. 
Ерөнхийлөгчийн засаглалын давуу тал:
-Парламент, Ерөнхийлөгчийг олон нийтийн санал асуулгаар, бие биеэс нь огт хамааралгүйгээр сонгож, сонгуулийн давхар систем явуулдаг. 
-Бүх ард түмний сонгосон Ерөнхийлөгч улс орны нэгдэл, үндэстний бэлгэ тэмдэг болдог. 
-Засаглалын дээд удирдлага нэг гарт төвлөрдөг учраас нийт үндэстнийг хамарсан чухал асуудлыг хурдан шийдвэрлэх, шилжилтийн, хямралын болон хөгжлийн үед шатуудад хүчээ төвлөрүүлэх нөхцөлийг бий болгодог. 
-Засаглал илүү залгамж халаатай болно. 
-Сонгогчид өөрсдөд нь тохирох улстөрчийг сонгоно. 
-Нам, фракцаас хамаарал багатайгаар үйл ажиллагаа явуулах боломж бүрдэнэ. 
Ерөнхийлөгчийн засаглалын сөрөг тал:
-Диктатур буюу дарангуйлал бий болох магадлалтай. 
-Ерөнхийлөгчийн засаглалын хүрээнд хууль тогтоох болон гүйцэтгэх засаглалын эсрэг үйлдэл гарах магадлалтай. 
-Нэг хүн, түүний биеийн байдлаас улс төрийн систем нь шалтгаалдаг. Супер Ерөнхийлөгчийн үед Ерөнхийлөгч асар их эрх мэдэлтэй болох эрсдэлтэй. Мөн төрийн эргэлтийн үр дүнд ийм хүн гарч ирэх магадлал өндөр. скачать dle 12.0
2 987 Сэтгэгдэл

2 987 сэтгэгдэл

  1. valentino iphone 6 case star

    2020/02/10 05:02:49

    denver broncos sequin clear pursewomens purple sealed with a kiss womens plus size summermens new york jets ryan fitzpatrick pro line big tallsteelers podcast how the steelers can right the ship vs valentino iphone 6 case star http://www.knnasia.com/brookfield/valentino-iphone-6-case-star

    avon hare pyjamas ladies size 10 12 by clothingsweatshirts band t shirts music fandragon sunglasses rxsportciaras pregnancy pic features 3 naked people tmz sports noir 77 纬蠀谓伪喂魏蔚委伪 蠀蟺慰未萎渭伪蟿伪 胃蔚蟽蟽伪位慰谓委魏畏 http://www.kafkaninpaltosu.com/yacolt/noir-77-%ce%b3%cf%85%ce%bd%ce%b1%ce%b9%ce
    %ba%ce%b5%ce%af%ce%b1-%cf%85%cf%80%ce%bf%ce%b4%ce%ae%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1-%c
    e%b8%ce%b5%cf%83%cf%83%ce%b1%ce%bb%ce%bf%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%b7

  2. pantalon de travail action

    2020/02/10 07:02:46

    accessoire femme bijoux fantaisiecrampon nike mercurial superfly pas cherpantalon de travail actionnike femme haute pantalon de travail action http://www.easternyouths.com/circleville/pantalon-de-travail-action

    les derni猫res chaussures nikeabattant wc clipsablele petit epicerieblazer croise homme zaino termico backpack blu 19 litri http://www.portalmusikangola.com/dimmitt/zaino-termico-backpack-blu-19-litri

  3. calvin klein 渭蟺位慰蠀味伪 伪

    2020/02/10 11:02:26

    g4 97 szary kobiecy poziomy portfel jennifer jonesp艂aszcze zimowe m臋skie gustaffsukienka letnia czarna bia艂a zwiewnabuty rozmiar 35 damskie na obcasie vinceza calvin klein 渭蟺位慰蠀味伪 伪谓未蟻喂魏维 t shirts http://www.saintclassifiedrussia.com/sturkie/calvin-klein-%ce%bc%cf%80%ce%bb%ce
    %bf%cf%85%ce%b6%ce%b1-%ce%b1%ce%bd%ce%b4%cf%81%ce%b9%ce%ba%ce%ac-t-shirts

    costume halloween homme pas cheraubade psyche delicesdu marais parisveste homme grande taille broder un tee shirt http://www.bharatsarkaryojana.com/stockett/broder-un-tee-shirt

    pin by emma on glasses in 2019 american eyewear glassesplus size bras lingerie curvissagill mens polar fleece jacket blackbarker shoes regent street london best sellers volume iv font bundles http://www.oltununsesi.com/elkvalley/best-sellers-volume-iv-font-bundles

  4. MatthewBrofs

    2020/02/12 05:02:26

    Fumar, la hipertensión arterial, la diabetes, algunas enfermedades cardiacas y aumento en los niveles de colesterol en sangre pueden provocar trastornos vasculares que dificulten la erección. Mejor pagina para comprar viagra generico

Сэтгэгдэл үлдээх

Дулаан, цахилгааны хэрэглээгээ гар утсаараа хянаж болно

8/06/2026, 17:37

С.Чулуун: Д.Нацагдорж Монголын түүх, соёлын өвийн судалгааны хөгжилд цогц, анхдагч үүрэг гүйцэтгэсэн онцгой хүн

8/06/2026, 17:35

Эрдэнэт хотын ойн баримтат киног сэтгүүлч Г.Золжаргал найруулна

8/06/2026, 17:31

Орон сууцны банк байгуулж, жил бүр олгох зээлийн хэмжээг нэмнэ

8/06/2026, 17:25

Монгол Улс аялал жуулчлалын үзэсгэлэнгийн “Шилдэг бүүт” шагналыг гурав дахь удаагаа хүртэв

8/06/2026, 17:23

Гэрэл зурагчин С.Энхжаргалын “Хүү төрвөл бөх болно” бүтээл Ази тивд түрүүлжээ

8/06/2026, 17:21

Парламент хар тамхины хэргийн ялын бодлогыг чангатгах хуулийг хэлэлцэж эхлэв

8/06/2026, 17:19

Фото сэтгүүлч С.Энхжаргал “AIPS Sport Media Awards 2025”-д Ази тивийг тэргүүлжээ

8/06/2026, 17:14

Б.Пүрэвдагвын хийсэн томилгоонууд

4/06/2026, 16:17

Аймгийн харцага цолыг сэргээн олгож, улсын наадмаар 1024 бөх барилдах эсэхийг Ерөнхийлөгч шийдэж байх хуулийн төслийг өргөн барьжээ

4/06/2026, 16:10

"Major" тэмцээний эхний тоглолтоо "The MongolZ" энэ сарын 11-нд эхлүүлнэ

4/06/2026, 16:02

Мансууруулах бодистой холбоотой хэрэгт 26-28 насны дөрвөн эмэгтэйд найм хүртэл жилийн хорих ял оноожээ

4/06/2026, 15:41

Азийн аварга шалгаруулах шатрын тэмцээн Монгол Улсад анх удаа зохион байгуулагдаж байна

4/06/2026, 15:40

Бидний төлөө эхнэрээ ч орхих Хотын даргатай боллоо, баярлалаа

28/05/2026, 20:04

Нас барсан иргэдийн хувьцааг ирэх сараас өвлүүлнэ

28/05/2026, 20:02

“Амаргүй” Д.Амарбаясгалангийн амаргүй нүүдэл

28/05/2026, 20:01

МАН-ынхан эрх ашгийн төлөө хэмлэлдэж байхаар хэлмэгдсэн нөхөртөө анхаараач

28/05/2026, 19:59

Б.Алтангэрэл: Зэс хайлуулах үйлдвэр 30 сарын дараа ашиглалтад орж, катодын цэвэр зэс үйлдвэрлэнэ

28/05/2026, 11:11

Эрдэнэтийн-Овоо ордын цаашдын 56 жилийн ирээдүйг тодорхойлон, баталлаа

27/05/2026, 17:48

Өнөөдрийн ашиг бус, урт хугацааны үйлдвэржилт

27/05/2026, 17:46

"The Hu" хамтлаг 10 жилийн ойгоо тэмдэглэнэ

27/05/2026, 11:04

За тэгээд Ёндонд итгэ ээ...

27/05/2026, 11:02

ТӨВ: Төл бойжилт 99.6 хувьтай байна

26/05/2026, 19:02

“Гурван үеийн торго хяргасан” уран хатгамалч

26/05/2026, 19:00

Дээд шүүхээс "Авлига хороолол"-ын хэргийг давж заалдах шатны шүүхэд буцаав

26/05/2026, 18:58

Монгол адуучид бол адууны цогц өв соёлыг өвлөн тээгчид юм

26/05/2026, 18:54

Энэ жил 12306 ээж "Алдарт эх"-ийн одон хүртэнэ

26/05/2026, 18:51

Хөвсгөл аймгаас Монголын эзэнт гүрний үеийн үнэт олдворууд илэрчээ

26/05/2026, 18:48

Нийслэлийн МАН-ын хорооны хурлаар Хотын даргад Б.Пүрэвдагвыг дэмжлээ

26/05/2026, 18:47

Сэлбэ хот орон сууцжуулах төслийн нийт гүйцэтгэл 32.6 хувьтай үргэлжилж байна

22/05/2026, 18:23

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

26/09/2018, 10:41

9/10/2018, 12:01

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

9/10/2018, 12:01

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр

6/03/2019, 17:04

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

26/09/2018, 10:41

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Уяачдад Монгол Улсын цол хүртээв

3/02/2019, 14:32

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Б.Баярсайхан: Байгууллагууд дэргэдээ цэцэрлэг байгуулахад төр хувьсах зардлыг нь даана

12/08/2019, 19:11

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

Өсвөрийн шатарчдын улсын аварга багаар Хэнтий аймаг шалгарлаа

6/03/2019, 11:03

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19