20 МЯНГАН ХҮН ЭВЛЭЛДЭН НЭГДЭЖ НАМ БАЙГУУЛАХ ЗААЛТ ҮНДСЭН ХУУЛЬД ОРОХЫГ ЭСЭРГҮҮЦЭЖ ШААРДЛАГА ХҮРГҮҮЛЛЭЭ
“Шилэн нам санаачлага”-ын түншлэгч талууд Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөд оруулж буй намтай холбоотой зохицуулалтын талаар өнөөдөр мэдээлэл хийлээ. Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн 2 дугаар хэлэлцүүлгийг хийх үеэр хуулийн төслийн 19.1 дэхь хэсэгт “Намыг Монгол Улсын сонгуулийн эрх бүхий иргэдийн нэг хувиас доошгүй тооны иргэн эвлэлдэн нэгдэж байгуулна” гэсэн саналыг хэлэлцэж дэмжсэн. Энэхүү заалт нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 10 дугаар зүйлийн 10 дахь хэсэгт заасан иргэдийн эвлэлдэн нэгдэх эрх чөлөөг хамгаалах бус хязгаарлалаа гэж Шилэн нам авлигын эсрэг түншлэлээс мэдээлэв.
Тодруулбал, Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр нам байгуулагдахаар эвлэлдэн нэгдсэн гишүүдийн тоо 20 мянга байна гэсэн шалгуур нь намын хатуу гишүүнчлэлийг тулган хүлээлгэх эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх үндэслэл болсон байна гэж үзэж байгаа ажээ.CLICK TO TWEETУлс төр судлаач Э.Гэрэлт-Од “Монгол Улсын Дээд шүүхэд бүртгэлтэй 35 улстөрийн нам үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Эдгээр намууд “Улс төрийн намын тухай хууль”-д заасны дагуу 801-ээс дээшгүй гишүүний бүртгэлтэйгээр байгуулагдсан байдаг. Дээрх заалт сонгогчдын 1 хувь хүрэхгүй тооны гишүүнчлэлтэй улс төрийн 29 намыг тараах эсвэл нэгдэхийг шахсан заалт” гэв.
Түүнчлэн сонгогчдын 1-ээс дээш хувийн гишүүнчлэлтэй гэх МАН, АН, Эх орон нам, ИЗНН , БНН, МАХН зэрэг намууд улс төрийн сонгуульд оролцох боломжтой гэсэн утга бүхий эрх зүйн зохицуулалт болсон гэж тэд үзэж байна.CLICK TO TWEETТиймээс Үндсэн хуулийн “Хүний эрх, эрх чөлөө” бүлэгт хүний эрхийг хязгаарласан заалт нэмж байгаа нь зарчмын хувьд зөрчилтэй, Үндсэн хуулийн үзэл санааг дордуулсан байна,Хүний эрх, эрх чөлөөг хүндэтгэсэн ардчилсан орон болохын хувьд цаашид улс төрийн намтай холбоотой эрх зүйн шинэчлэлийг хийхдээ “Улс төрийн намын эрх зүйн Венецийн удирдамж”-ийн зарчмуудыг баримталж, дээрх заалтыг хасах шаардлагыг УИХ-ын гишүүд, УИХ дахь МАН бүлэг, УИХ дахь АН бүлэг, Үндсэн хуулийн төсөл боловсруулсан ажлын хэсгийнхэн хүргүүлж байгаа ажээ.
Ардчилсан орнуудад Үндсэн хуульдаа улс төрийн нам байгуулахад гишүүдийн тоотой холбоотой шалгуур тавьсан улс орнууд байхгүй төдийгүй нам байгуулагдах тавигдах шаардлагыг Үндсэн хуульд бус Улс төрийн намын тухай хуулиар зохицуулдаг гэдгийг онцолсон.
Тодруулбал, Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр нам байгуулагдахаар эвлэлдэн нэгдсэн гишүүдийн тоо 20 мянга байна гэсэн шалгуур нь намын хатуу гишүүнчлэлийг тулган хүлээлгэх эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх үндэслэл болсон байна гэж үзэж байгаа ажээ.CLICK TO TWEETУлс төр судлаач Э.Гэрэлт-Од “Монгол Улсын Дээд шүүхэд бүртгэлтэй 35 улстөрийн нам үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Эдгээр намууд “Улс төрийн намын тухай хууль”-д заасны дагуу 801-ээс дээшгүй гишүүний бүртгэлтэйгээр байгуулагдсан байдаг. Дээрх заалт сонгогчдын 1 хувь хүрэхгүй тооны гишүүнчлэлтэй улс төрийн 29 намыг тараах эсвэл нэгдэхийг шахсан заалт” гэв.
Түүнчлэн сонгогчдын 1-ээс дээш хувийн гишүүнчлэлтэй гэх МАН, АН, Эх орон нам, ИЗНН , БНН, МАХН зэрэг намууд улс төрийн сонгуульд оролцох боломжтой гэсэн утга бүхий эрх зүйн зохицуулалт болсон гэж тэд үзэж байна.CLICK TO TWEETТиймээс Үндсэн хуулийн “Хүний эрх, эрх чөлөө” бүлэгт хүний эрхийг хязгаарласан заалт нэмж байгаа нь зарчмын хувьд зөрчилтэй, Үндсэн хуулийн үзэл санааг дордуулсан байна,Хүний эрх, эрх чөлөөг хүндэтгэсэн ардчилсан орон болохын хувьд цаашид улс төрийн намтай холбоотой эрх зүйн шинэчлэлийг хийхдээ “Улс төрийн намын эрх зүйн Венецийн удирдамж”-ийн зарчмуудыг баримталж, дээрх заалтыг хасах шаардлагыг УИХ-ын гишүүд, УИХ дахь МАН бүлэг, УИХ дахь АН бүлэг, Үндсэн хуулийн төсөл боловсруулсан ажлын хэсгийнхэн хүргүүлж байгаа ажээ.
Ардчилсан орнуудад Үндсэн хуульдаа улс төрийн нам байгуулахад гишүүдийн тоотой холбоотой шалгуур тавьсан улс орнууд байхгүй төдийгүй нам байгуулагдах тавигдах шаардлагыг Үндсэн хуульд бус Улс төрийн намын тухай хуулиар зохицуулдаг гэдгийг онцолсон.
Сурталчилгаа
Улстөржилтдөө улайрсан Х.Нямбаатар Дээд шүүхийн тогтоолыг хэрэгжүүлэхдээ хууль зөрчив
1/04/2026, 15:58
Туул гол уу, Туулын хурдны зам уу?
1/04/2026, 15:56
Монгол Улсын 35 дахь Ерөнхий сайд Н.Учрал
1/04/2026, 15:54
Ерөнхий сайдад нэр дэвшсэн Н.Учралыг УИХ-ын даргаас чөлөөллөө
1/04/2026, 15:52
Усны компакт төлөвлөсөн хугацаа, батлагдсан төсөвтөө хэрэгжив
1/04/2026, 15:50
Ч.Жачин: Монголын уран зохиолыг жинхэнэ уран зохиол болгосон бүтээлүүд бол “Миний нутаг”, “Учиртай 3 толгой“
1/04/2026, 15:47
“Оскар”-ын наадмын шилдгүүд тодорлоо
16/03/2026, 21:59
Н.Учрал: Хаврын ээлжит чуулганаар авлигын эсрэг эрх зүйн эрүүл орчныг бүрдүүлнэ
16/03/2026, 21:57
“Цагаан алт” хөтөлбөрийн хүрээнд өрхийн үйлдвэрлэлийг бүх талаар дэмжинэ
16/03/2026, 21:55
Улаанбаатар хотын Хаягдал ус дахин боловсруулах анхны үйлдвэр ашиглалтад орлоо
16/03/2026, 21:54
Ж.Батмөнх агсны мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулсан дижитал үзэсгэлэнг нээлээ
10/03/2026, 20:29
Зэвсэгт хүчний алба хаагчдын нийгмийн баталгааг сайжруулна
10/03/2026, 20:26
“Хөх сувд” мөсний наадамд үндэсний хувцсаараа гоёсон иргэд
10/03/2026, 20:21
Өвлийн паралимпын наадам: У.Бат-Оюуны баг таван тоглолтоос хоёр хожилтой
10/03/2026, 20:19
Р.Батболд: ИЗНН татан буугдахдаа тулаад байна
10/03/2026, 20:18
Нэр нь эгүүлэн татах, үйлчлэл нь ирц сайжруулах төсөл
10/03/2026, 20:16
"Нийтлэлч Отгонбаяр" сангийн шилдэг бүтээлийн эзэд тодорлоо
10/03/2026, 20:13
Зурхайч нараас гадна нэмэлтээр хөтөч лам ажиллаж байна
23/02/2026, 13:23
МАН-аас Г.Занданшатар, АН-аас Н.Алтанхуяг Ерөнхийлөгчийн сонгуульд “тулах” уу?
23/02/2026, 13:21
1072 хувьцааны ногдол ашиг олгоно
23/02/2026, 13:20
Л.Оюун-Эрдэнийн “34 хувь”-ийг Г.Занданшатар “60 хувь” болголоо
23/02/2026, 13:19
Эзэн Богд Чингис хааны шүтээнд хүндэтгэл үзүүллээ
23/02/2026, 13:08
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Есөн хөлт цагаан туганд хүндэтгэл үзүүлж, Төрийн золголт хийв
23/02/2026, 13:07
Б.Энхбаяр: Хууль зөрчиж хилийн зурваст 34000 га газар ашиглуулах шийдвэр гаргасан
16/02/2026, 18:09
Х.Булгантуяаг Д.Үүрийнтуяагаар солив
16/02/2026, 18:08
Ж.Гончигсүрэн: Ирэх жилийн өнгийг засах нь бус, өөрийгөө засах нь чухал
16/02/2026, 18:04
“Хүнсний хувьсгал”-ын дүнд “Грийн групп” экспортын үйлдвэрээ ашиглалтад оруулжээ
16/02/2026, 18:03
Дипломат албаны дээд цол хүртээлээ
16/02/2026, 18:02
Ардын багш Д.Сэрээтэрт Хөдөлмөрийн баатар цол хүртээлээ
16/02/2026, 18:00
Трамплинч Ф.Раймунд Германы багт хоёр дахь алтыг авчирлаа
10/02/2026, 13:16
Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар
22/05/2019, 14:51
????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????
19/09/2018, 11:38
26/09/2018, 10:41
9/10/2018, 12:01
?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????
21/09/2018, 13:45
АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө
14/08/2019, 15:22
"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"
22/04/2019, 15:55
Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв
25/03/2019, 09:25
Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр
21/02/2019, 10:18
Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл
15/03/2019, 12:37
Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа
30/08/2019, 12:46
ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ
17/04/2019, 12:19
.jpg)
???? ?????????? ?????
3/01/2019, 19:25
Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д
25/04/2019, 16:13
Миний харсан Энэтхэгчүүд
13/03/2019, 09:42
“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо
17/12/2019, 14:42
Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав
19/02/2019, 15:55
Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ
30/08/2019, 13:22
Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ
8/08/2019, 16:13
Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....
27/02/2019, 17:25
АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө
14/08/2019, 15:22
Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....
27/02/2019, 17:25
????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????
19/09/2018, 11:38
9/10/2018, 12:01
Миний харсан Энэтхэгчүүд
13/03/2019, 09:42
Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр
6/03/2019, 17:04
Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ
30/08/2019, 13:22
Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар
22/05/2019, 14:51
Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв
25/03/2019, 09:25
“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо
17/12/2019, 14:42
26/09/2018, 10:41
"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"
22/04/2019, 15:55
???? ?????????? ?????
3/01/2019, 19:25
Уяачдад Монгол Улсын цол хүртээв
3/02/2019, 14:32
Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр
21/02/2019, 10:18
?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????
21/09/2018, 13:45
Б.Баярсайхан: Байгууллагууд дэргэдээ цэцэрлэг байгуулахад төр хувьсах зардлыг нь даана
12/08/2019, 19:11
Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа
30/08/2019, 12:46
Өсвөрийн шатарчдын улсын аварга багаар Хэнтий аймаг шалгарлаа
6/03/2019, 11:03
ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ
17/04/2019, 12:19
462 сэтгэгдэл