Угийн бичиг удмын санд учирч болзошгүй аюулаас сэргийлнэ
Хүн есөн үеийн дотор цусныхаа тодорхой хувиар ижил хамаатай байдаг учир энэ хүрээнд ураг холбохыг монголчууд хатуу цээрлэдэг. Гэвч 3-4 дэх үеийн ах дүү нар хоорондоо гэрлэхэд илэрдэг түвшний цус ойртолт сүүлийн жилүүдэд ажиглагдах болжээ. Иймд гэр бүл бүр угийн бичгээ хөтөлж, үр удамдаа өвлүүлэн үлдээх нь Монгол хүний удмын санд учирч болзошгүй аюул болох цус ойртолтоос сэргийлэх хамгийн энгийн арга болохыг өнөөдөр болсон "Угийн бичиг-Улсын үндэс" үндэсний зөвлөгөөнөөр онцлов.
Генетикийн шинжлэх ухаан тогтоосноор цус ойртолтын улмаас хүний бие бялдрын хөгжил давжаа болж өвчинг эсэргүүцэх дархлаа сулардгаас гадна оюуны хомсдол, төрөлхийн гажиг, удамшлын өвчтэй хүүхэд төрөх нь элбэгшдэг байна. ЭХЭМҮТ-д дөрвөн жилийн хугацаанд арван төрлийн 600 гаруй төрөлхийн гажиг бүртгэгдсэн нь уртраг өргөргийн дагуу цус ойртолтын түвшин нэмэгдэж буйтай холбоотой байж болзошгүй хэмээн мэргэжлийн хүмүүс үзэж байна.
ҮАБЗ-ийн Стратеги судалгааны хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, АУ-ы доктор Э.Энхмаа: "Нэг нутаг усныхан хоорондоо олон үе дамнан гэрлэхэд алсуур цус ойртолт бий болдог. Тиймээс аль болох аймаг сум алгасаж, ураг удмаа сайн судалсны үндсэн дээр хань ижлээ сонгохыг залуучууддаа зөвлөж байна. Монгол Улсын иргэн угийн бичиг хөтлөх үлгэрчилсэн загварыг 2008 онд БСШУСЯ-ны захиалгаар хүн судлаач эрдэмтэд бүтээсэн. Загварын дагуу бөглөсөн угийн бичгийг үндэслэн залуу хосууд цусны хамааралтай эсэхээ магадлах боломжтой" хэмээв.
Монголчууд эрт дээр үеэс ураг холбохдоо хоёр талын ургийн овог, угийн бичгийг чухалчлан үздэг байжээ. Гэвч 1920-иод онд төр засаг тодорхойгүй шалтгаанаар ургийн овог, угийн бичгийг хөтлөхийг хориглосон. Харин 1997 оны Монгол Улсын Засгийн газрын 17 дугаар тогтоолоор ургийн овгийг сэргээхдээ жинхэнэ овгоо мэдэхгүй бол зохиомол овог авч болно хэмээн заасан нь ургийн овог цус ойртолтоос сэргийлэх арга хэрэгсэл байх утгыг алдагдуулсан аж.
Үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлж буй цус ойртох аюулаас урьдчилан сэргийлэхийн тулд Өмнөговь, Говь-Алтай, Дундговь, Сүхбаатар зэрэг аймгууд өөрсдийн санаачилгаар угийн бичиг хөтлөх сургагч багш нарыг бэлтгэн ажиллуулж байгаа ч төрөөс энэ асуудалд анхаарлаа хандуулж нэгдсэн арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх шаардлагатайг хэллээ.
Генетикийн шинжлэх ухаан тогтоосноор цус ойртолтын улмаас хүний бие бялдрын хөгжил давжаа болж өвчинг эсэргүүцэх дархлаа сулардгаас гадна оюуны хомсдол, төрөлхийн гажиг, удамшлын өвчтэй хүүхэд төрөх нь элбэгшдэг байна. ЭХЭМҮТ-д дөрвөн жилийн хугацаанд арван төрлийн 600 гаруй төрөлхийн гажиг бүртгэгдсэн нь уртраг өргөргийн дагуу цус ойртолтын түвшин нэмэгдэж буйтай холбоотой байж болзошгүй хэмээн мэргэжлийн хүмүүс үзэж байна.
ҮАБЗ-ийн Стратеги судалгааны хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, АУ-ы доктор Э.Энхмаа: "Нэг нутаг усныхан хоорондоо олон үе дамнан гэрлэхэд алсуур цус ойртолт бий болдог. Тиймээс аль болох аймаг сум алгасаж, ураг удмаа сайн судалсны үндсэн дээр хань ижлээ сонгохыг залуучууддаа зөвлөж байна. Монгол Улсын иргэн угийн бичиг хөтлөх үлгэрчилсэн загварыг 2008 онд БСШУСЯ-ны захиалгаар хүн судлаач эрдэмтэд бүтээсэн. Загварын дагуу бөглөсөн угийн бичгийг үндэслэн залуу хосууд цусны хамааралтай эсэхээ магадлах боломжтой" хэмээв.
Монголчууд эрт дээр үеэс ураг холбохдоо хоёр талын ургийн овог, угийн бичгийг чухалчлан үздэг байжээ. Гэвч 1920-иод онд төр засаг тодорхойгүй шалтгаанаар ургийн овог, угийн бичгийг хөтлөхийг хориглосон. Харин 1997 оны Монгол Улсын Засгийн газрын 17 дугаар тогтоолоор ургийн овгийг сэргээхдээ жинхэнэ овгоо мэдэхгүй бол зохиомол овог авч болно хэмээн заасан нь ургийн овог цус ойртолтоос сэргийлэх арга хэрэгсэл байх утгыг алдагдуулсан аж.
Үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлж буй цус ойртох аюулаас урьдчилан сэргийлэхийн тулд Өмнөговь, Говь-Алтай, Дундговь, Сүхбаатар зэрэг аймгууд өөрсдийн санаачилгаар угийн бичиг хөтлөх сургагч багш нарыг бэлтгэн ажиллуулж байгаа ч төрөөс энэ асуудалд анхаарлаа хандуулж нэгдсэн арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх шаардлагатайг хэллээ.
Сурталчилгаа
С.Үлэмж: Миний өвөө Ж.Самбуу Монголын төрийг 18 жил удирдаж, 64 жил тасралтгүй хөдөлмөрлөсөн
Өчигдөр, 19:42
Бортээг ордын хөрөнгө оруулагчийг сонгон шалгаруулна
Өчигдөр, 19:40
ГЕГ-ын даргаар П.Дэлгэрнаранг томилжээ
Өчигдөр, 19:38
Монгол Улсад 2026 онд болох аялал жуулчлалын нэгдсэн цагалбар
Өчигдөр, 19:36
Улсын гарди Н.Өсөхбаярын цолыг хурааж, дөрвөн жил барилдах эрхийг хасах шийдвэр гарчээ
Өчигдөр, 19:31
Замын-Үүд дэх гаалийн газрын дарга О.Цэенрэгзэнг үүрэгт ажлаас нь чөлөөллөө
Өчигдөр, 19:30
Р.Чингисийн оронд хурандаа Н.Лхагвасайханыг томилжээ
Өчигдөр, 19:29
Н.Учрал, О.Цогтгэрэл нарын намын даргын албан тушаал албажлаа
Өчигдөр, 19:28
Волейболын лигийн плей-оффт өрсөлдөх багуудын нэр тодорлоо
Өчигдөр, 19:27
“Монголын сайхан бичигтэн-2025” үзэсгэлэн
Өчигдөр, 19:23
Багахангай-Хөшигийн хөндий хүртэлх төмөр замын барилга угсралтын ажил 90 хувьтай үргэлжилж байна
Өчигдөр, 19:21
Чой Жин Вон: Солонгос хэлний редакцыг тогтвортой ажиллахыг дэмжинэ
14/12/2025, 15:53
Д.Дэмбэрэл, С.Баяр, Н.Алтанхуяг,С.Баярцогт нарын 95 гэрч оролцсон байна
14/12/2025, 15:51
УИХ-ын гишүүн З.Мэндсайхан баруун бүс хариуцсан Удирдах зөвлөлийн гишүүнээр ажиллана
14/12/2025, 15:49
МИАТ-ийн захирлаар томилогдсон Т.Тэлмэн гэж хэн бэ?
14/12/2025, 15:48
С.Баяр: 34 хувь бол Хөрөнгө оруулалтын гэрээг зээлийн гэрээ болгож хувиргасан
14/12/2025, 15:47
Цоожтой хаалганы цаана үйлдэгддэг харгислалыг хуулийн шинэчлэл таслан зогсоох уу?
14/12/2025, 15:45
Малын зах зээлийн дундаж үнэ
14/12/2025, 15:44
100 айлын нийтийн байрыг дахин төлөвлөх төслийн үр дүнд эхний айлууд орон сууцандаа оржээ
14/12/2025, 15:41
Шинэ орон сууцны үнэ 2024 оныхоос 11 хувиар өсжээ
14/12/2025, 15:40
"Хүнсний хувьсгал”-ын үр дүнд 53 үйлдвэр ашиглалтад оржээ
14/12/2025, 15:39
Монголын шигшээ багийн гурван дугуйчин Тайландын мэргэжлийн багт уралдана
5/12/2025, 12:31
Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Бүгд Найрамдах Австри Улсад айлчилна
5/12/2025, 12:27
Морин хуурын найрал Ром хотноо
5/12/2025, 12:26
COP17 ХУРЛААС МОНГОЛД ЮУ ҮЛДЭХ ВЭ?
5/12/2025, 12:15
Элсэн цөлөөс олдсон захидал юу өгүүлж байна вэ?
5/12/2025, 12:13
“Энэрэл” төвийн хүүхдүүд төрсөн өдрөө тэмдэглэлээ
2/12/2025, 20:57
Forbes: 2026 онд хиймэл оюуны хөгжлийг тодорхойлох 8 чиг хандлага
2/12/2025, 20:54
Forbes: 2026 онд хиймэл оюуны хөгжлийг тодорхойлох 8 чиг хандлага
2/12/2025, 20:54
Өвлийн сард төв болон зүүн аймгуудын нутгаар цас ахиу орно
2/12/2025, 20:50
Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар
22/05/2019, 14:51
????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????
19/09/2018, 11:38
26/09/2018, 10:41
9/10/2018, 12:01
?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????
21/09/2018, 13:45
АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө
14/08/2019, 15:22
"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"
22/04/2019, 15:55
Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв
25/03/2019, 09:25
Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр
21/02/2019, 10:18
Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл
15/03/2019, 12:37
Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа
30/08/2019, 12:46
ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ
17/04/2019, 12:19
.jpg)
???? ?????????? ?????
3/01/2019, 19:25
Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д
25/04/2019, 16:13
Миний харсан Энэтхэгчүүд
13/03/2019, 09:42
“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо
17/12/2019, 14:42
Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав
19/02/2019, 15:55
Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ
8/08/2019, 16:13
Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ
30/08/2019, 13:22
Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....
27/02/2019, 17:25
АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө
14/08/2019, 15:22
Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....
27/02/2019, 17:25
????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????
19/09/2018, 11:38
9/10/2018, 12:01
Миний харсан Энэтхэгчүүд
13/03/2019, 09:42
Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр
6/03/2019, 17:04
Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ
30/08/2019, 13:22
Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар
22/05/2019, 14:51
Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв
25/03/2019, 09:25
“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо
17/12/2019, 14:42
26/09/2018, 10:41
"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"
22/04/2019, 15:55
???? ?????????? ?????
3/01/2019, 19:25
Уяачдад Монгол Улсын цол хүртээв
3/02/2019, 14:32
Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр
21/02/2019, 10:18
?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????
21/09/2018, 13:45
Б.Баярсайхан: Байгууллагууд дэргэдээ цэцэрлэг байгуулахад төр хувьсах зардлыг нь даана
12/08/2019, 19:11
Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа
30/08/2019, 12:46
Өсвөрийн шатарчдын улсын аварга багаар Хэнтий аймаг шалгарлаа
6/03/2019, 11:03
ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ
17/04/2019, 12:19