З.Мэндсайхан: Архины хатуулгийг бууруулах алхмуудыг хэрэгжүүлэхээр ярилцсан
ХХААХҮ-ийн сайд З.Мэндсайханаас дараахь тодруулгыг авлаа.
-Хууль зүй, дотоод хэргийн яамнаас архи, согтууруулах ундаанаас авах татварыг нэмж тусгай санд төвлөрүүлээд эргээд архичдыг эмчлэх зардлыг нэмэгдүүлнэ гэсэн агуулгатай хуулийн төсөл батлуулахаар төлөвлөснөө мэдэгдээд байна. Архи дарсны үйлдвэрлэл танай салбарт харьяалагддаг. Та үүн дээр ямар санаа бодолтой байна вэ?
-Архинаас гаргах эмчилгээ, иргэдийг хорт зуршлаас нь салгах оролдлогууд бол зайлшгүй хийх л зүйл. Хэтрүүлсэн хэрэглээ бол ажлын бүтээмж, улс орны хөгжил, тэр байтугай монгол хүний удмын санд заналхийлж буй бодитой аюул. Гэхдээ зөвхөн эмчилгээ гэлтгүй, иргэдийн сэтгэл зүй, хэрэглээний соёлд нь дорвитой өөрчлөлт хийхгүй бол энэ асуудал хэвээрээ үлдэнэ. Хорь, гучин жилийн дараа ч архи дарсны хэтрүүлсэн хэрэглээ гэдэг зүйл бидний толгойг өвтгөсөөр л байх болно шүү дээ. Үүнийг хүчээр шийдвэрлэх ямар ч боломжгүйг бид бүгдээрээ мэднэ. Согтууруулах ундааны хэрэглээг захиргааны аргаар хорих, хязгаарлах нь сөрөг нөлөө ихтэйг дэлхий нийтийн бүтэлгүйтсэн оролдлогууд бэлхнээ харуулдаг.
-Зохист хэрэглээг дэмжсэн бодитой ямар алхам хийх вэ?
-Он солигдохын өмнө согтууруулах ундааны томоохон үйлдвэрлэгчидтэй уулзаж архины хатуулгийг тодорхой үе шатаар, аажмаар багасгах талаар санал солилцсон. Удахгүй ажил хэрэг болно гэж бодож байна. Манай оронд энэ арга тохирно гэдгийг эрдэмтэн судлаачид ч хэлдэг.
Ер нь Азийн орнууд бага градустай архины үйлдвэрлэлийг түлхүү дэмжсэн нь асар их үр дүнд хүргэлээ шүү дээ. Энэ бол эхний алхам. Үүний зэрэгцээ архины хэрэглээний зохистой хэлбэрийг нийгэмд байнга таниулж, үр дүнтэй хэлбэрээр иргэдэд сурталчлах ажил тасралтгүй хийгдэх ёстой. Үйлдвэрлэгчдийг ч үүнд татан оролцуулах, үүрэг хариуцлагыг нэмэгдүүлэх тодорхой төлөвлөгөөнүүд гаргаад явж байна. Бид ардчилсан, эрх чөлөөт нийгмийг бүтээж байгаа хүмүүс. Юу хэрэглэх нь хувь хүний л сонголт шүү дээ. Сонголт хийх ухамсарт нь сайнаар нөлөөлөх, зохист хэрэглээний зөв дадал суулгах бодлого, арга замыг түлхүү дэмжих нь үр дүнтэй гэж хувь хүний хувьд боддог.
Эх сурвалж: Өдрийн сонин
-Хууль зүй, дотоод хэргийн яамнаас архи, согтууруулах ундаанаас авах татварыг нэмж тусгай санд төвлөрүүлээд эргээд архичдыг эмчлэх зардлыг нэмэгдүүлнэ гэсэн агуулгатай хуулийн төсөл батлуулахаар төлөвлөснөө мэдэгдээд байна. Архи дарсны үйлдвэрлэл танай салбарт харьяалагддаг. Та үүн дээр ямар санаа бодолтой байна вэ?
-Архинаас гаргах эмчилгээ, иргэдийг хорт зуршлаас нь салгах оролдлогууд бол зайлшгүй хийх л зүйл. Хэтрүүлсэн хэрэглээ бол ажлын бүтээмж, улс орны хөгжил, тэр байтугай монгол хүний удмын санд заналхийлж буй бодитой аюул. Гэхдээ зөвхөн эмчилгээ гэлтгүй, иргэдийн сэтгэл зүй, хэрэглээний соёлд нь дорвитой өөрчлөлт хийхгүй бол энэ асуудал хэвээрээ үлдэнэ. Хорь, гучин жилийн дараа ч архи дарсны хэтрүүлсэн хэрэглээ гэдэг зүйл бидний толгойг өвтгөсөөр л байх болно шүү дээ. Үүнийг хүчээр шийдвэрлэх ямар ч боломжгүйг бид бүгдээрээ мэднэ. Согтууруулах ундааны хэрэглээг захиргааны аргаар хорих, хязгаарлах нь сөрөг нөлөө ихтэйг дэлхий нийтийн бүтэлгүйтсэн оролдлогууд бэлхнээ харуулдаг.
-Зохист хэрэглээг дэмжсэн бодитой ямар алхам хийх вэ?
-Он солигдохын өмнө согтууруулах ундааны томоохон үйлдвэрлэгчидтэй уулзаж архины хатуулгийг тодорхой үе шатаар, аажмаар багасгах талаар санал солилцсон. Удахгүй ажил хэрэг болно гэж бодож байна. Манай оронд энэ арга тохирно гэдгийг эрдэмтэн судлаачид ч хэлдэг.
Ер нь Азийн орнууд бага градустай архины үйлдвэрлэлийг түлхүү дэмжсэн нь асар их үр дүнд хүргэлээ шүү дээ. Энэ бол эхний алхам. Үүний зэрэгцээ архины хэрэглээний зохистой хэлбэрийг нийгэмд байнга таниулж, үр дүнтэй хэлбэрээр иргэдэд сурталчлах ажил тасралтгүй хийгдэх ёстой. Үйлдвэрлэгчдийг ч үүнд татан оролцуулах, үүрэг хариуцлагыг нэмэгдүүлэх тодорхой төлөвлөгөөнүүд гаргаад явж байна. Бид ардчилсан, эрх чөлөөт нийгмийг бүтээж байгаа хүмүүс. Юу хэрэглэх нь хувь хүний л сонголт шүү дээ. Сонголт хийх ухамсарт нь сайнаар нөлөөлөх, зохист хэрэглээний зөв дадал суулгах бодлого, арга замыг түлхүү дэмжих нь үр дүнтэй гэж хувь хүний хувьд боддог.
Эх сурвалж: Өдрийн сонин
Сурталчилгаа
Зурхайч нараас гадна нэмэлтээр хөтөч лам ажиллаж байна
23/02/2026, 13:23
МАН-аас Г.Занданшатар, АН-аас Н.Алтанхуяг Ерөнхийлөгчийн сонгуульд “тулах” уу?
23/02/2026, 13:21
1072 хувьцааны ногдол ашиг олгоно
23/02/2026, 13:20
Л.Оюун-Эрдэнийн “34 хувь”-ийг Г.Занданшатар “60 хувь” болголоо
23/02/2026, 13:19
Эзэн Богд Чингис хааны шүтээнд хүндэтгэл үзүүллээ
23/02/2026, 13:08
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Есөн хөлт цагаан туганд хүндэтгэл үзүүлж, Төрийн золголт хийв
23/02/2026, 13:07
Б.Энхбаяр: Хууль зөрчиж хилийн зурваст 34000 га газар ашиглуулах шийдвэр гаргасан
16/02/2026, 18:09
Х.Булгантуяаг Д.Үүрийнтуяагаар солив
16/02/2026, 18:08
Ж.Гончигсүрэн: Ирэх жилийн өнгийг засах нь бус, өөрийгөө засах нь чухал
16/02/2026, 18:04
“Хүнсний хувьсгал”-ын дүнд “Грийн групп” экспортын үйлдвэрээ ашиглалтад оруулжээ
16/02/2026, 18:03
Дипломат албаны дээд цол хүртээлээ
16/02/2026, 18:02
Ардын багш Д.Сэрээтэрт Хөдөлмөрийн баатар цол хүртээлээ
16/02/2026, 18:00
Трамплинч Ф.Раймунд Германы багт хоёр дахь алтыг авчирлаа
10/02/2026, 13:16
СОР17-г зохион байгуулахад ЕХОБ-тай хамтран ажиллах сонирхолтой байна
10/02/2026, 12:53
Монгол судлалын хөгжилд АНУ-ын монголч эрдэмтдийн үүрэг оролцоо чухлыг онцлов
10/02/2026, 12:50
Стратегийн ордоос 60 хувийн өгөөжийг иргэдэд хүртээнэ
10/02/2026, 12:48
Монголын гүйлтийн цанын тамирчид олимпын спринт төрөлд өрсөлдөнө
10/02/2026, 12:03
Эрдэнэтийн зэсийн үүсмэл ордын өгөөжийн 60 хувийг ард түмэнд хүртээх урьдчилсан тохиролцоонд гарын үсэг зурлаа
10/02/2026, 12:02
Ү.Сайнзаяа: Морин хуурыг хийл, төгөлдөр хуур шиг дэлхийн хөгжим болгохыг мөрөөддөг
10/02/2026, 12:01
А.Сүхбат аварга 20 жилийн дараа дахин бөхийн өргөөнд зодоглов
10/02/2026, 11:58
Милан-Кортина 2026: Норвегийн тамирчид медалийн тоогоор тэргүүлж байна
10/02/2026, 11:55
Булгутова Арюна: Дэлхийн II дайны үед буриад цэргийн монгол бичгээр бичсэн захидал манай тосгоны музейд байдаг
2/02/2026, 15:01
Цагаан идээний борлуулалт 120 сая төгрөгт хүрчээ
2/02/2026, 14:58
“Давс үүрсэн 40 жил” баримтат киног Берлиний кино наадамд танилцуулна
2/02/2026, 14:56
Д.Сүхбаатар жанжны хөшөөнд хүндэтгэл илэрхийлэв
2/02/2026, 14:55
ГЭРЧ: Ц.Санжаачойпэл "Би Монголын хамгийн баян хүн, Г.Занданшатар миний аавын найз. Би хүн алаад шоронгоос зүгээр гараад ирдэг" гэж орилсон
30/01/2026, 15:27
GoGo.mn Ройтерс агентлагтай урт хугацааны хамтын ажиллагааны гэрээ байгууллаа
30/01/2026, 15:26
Б.Чойжилсүрэн сайдад 30 хоногийн хугацаа өгсөн нь “Огцруулна” гэсэн үг
30/01/2026, 15:24
Бүсийн “босс”-ууд
30/01/2026, 15:23
их цэвэрлэгээнд нийслэлийн бүх аж ахуйн нэгж оролцоно
30/01/2026, 14:59
Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар
22/05/2019, 14:51
????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????
19/09/2018, 11:38
26/09/2018, 10:41
9/10/2018, 12:01
?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????
21/09/2018, 13:45
АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө
14/08/2019, 15:22
"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"
22/04/2019, 15:55
Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв
25/03/2019, 09:25
Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр
21/02/2019, 10:18
Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл
15/03/2019, 12:37
Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа
30/08/2019, 12:46
ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ
17/04/2019, 12:19
.jpg)
???? ?????????? ?????
3/01/2019, 19:25
Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д
25/04/2019, 16:13
Миний харсан Энэтхэгчүүд
13/03/2019, 09:42
“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо
17/12/2019, 14:42
Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав
19/02/2019, 15:55
Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ
30/08/2019, 13:22
Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ
8/08/2019, 16:13
Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....
27/02/2019, 17:25
АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө
14/08/2019, 15:22
Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....
27/02/2019, 17:25
????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????
19/09/2018, 11:38
9/10/2018, 12:01
Миний харсан Энэтхэгчүүд
13/03/2019, 09:42
Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр
6/03/2019, 17:04
Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ
30/08/2019, 13:22
Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар
22/05/2019, 14:51
Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв
25/03/2019, 09:25
“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо
17/12/2019, 14:42
26/09/2018, 10:41
"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"
22/04/2019, 15:55
???? ?????????? ?????
3/01/2019, 19:25
Уяачдад Монгол Улсын цол хүртээв
3/02/2019, 14:32
Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр
21/02/2019, 10:18
?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????
21/09/2018, 13:45
Б.Баярсайхан: Байгууллагууд дэргэдээ цэцэрлэг байгуулахад төр хувьсах зардлыг нь даана
12/08/2019, 19:11
Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа
30/08/2019, 12:46
Өсвөрийн шатарчдын улсын аварга багаар Хэнтий аймаг шалгарлаа
6/03/2019, 11:03
ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ
17/04/2019, 12:19