"Монгол судлал оюутан, залуусын анхаарлыг татаж байна"

Олон улсын монголч эрдэмтдийн XII их хурал өнөөдөр /2023.08.10/ Төрийн ордонд албан ёсоор нээлтээ хийлээ. 1959 оноос эхлэн таван жилд нэг удаа Монгол Улсад тогтмол зохион байгуулагддаг тус хуралд 20 орны монголч эрдэмтэн оролцож байна.
Энэ жилийн их хурлын ерөнхий сэдэв: “Монголын энх тайван ба түүхэн туршлага” (Pax Mongolica and historical experiences) бөгөөд мөн дараах таван салбар хуралдаанаар үргэлжилэн явагдана. Үүнд:

• Түүхийн өмнөх үе болон түүхэн үеийн Монголчууд
• Монгол хэл, уран зохиолын түүхэн хөгжил, орчин үе
• Монголын нийгэм, эдийн засаг, улс төр, хууль цааз
• Монголын гадаад ертөнц ба харилцаа
• Монголчуудын соёл: уламжлал ба шинэчлэл  

Монгол төрийн бодлогын цөмд монгол судлал чухал байр суурь эзэлдэг. Монголын түүх, үлдээсэн өвийг нарийвчлан судлах ажлыг Монгол Улсын төдийгүй дэлхийн эрдэмтэн, судлаачид хамтран гүйцэтгэх төсөл хөтөлбөрийг салбар яамны зүгээс дэмжин ажиллаж буй.
Энэ жилийн монголч эрдэмтдийн их хуралд 20 орны 307 эрдэмтэд илтгэл тавина.

Тэдний нэг нь Варшавын их сургуулийн Дорно дахины судлалын факультетын Монгол, Турк судлалын тэнхимийн эрхлэгч Агата Варя Старжинска байлаа. Тэрбээр 1982 онд 10 настайдаа аавыгаа дагаж Монголд анх ирж байжээ. Түүний аав нь геологичоор ажилладаг байв. Монголын түүх, соёлын талаар илүү их судалж мэдмээр байсан учир тэрбээр Варшавын их сургуулийн Монгол судлалын ангид элсжээ.
"Би Бурхан шашны хөгжил, одоогийн нөхцөл байдал, нэр томьёо, уран зохиол зэрэг Бурхан шашинтай холбоотой эрдэм шинжилгээний ажил хийж байна. Энэ чиглэлээр одоогийн байдлаар судалгааны хоёр ном, 80 гаруй эрдэм шинжилгээний өгүүллэг хэвлүүлсэн байна. Манай Монгол судлалын тэнхимд бакалаврын 20, магистрын 10, докторын зэрэг горилж буй 10 оюутан суралцдаг. Үүнээс үзэхэд Монгол судлал оюутан, залуусын анхаарлыг татаж байна. Учир нь Европт монгол судлал хөгжихөд тийм ч амар биш шүү дээ.
Монголч эрдэмтэд ийнхүү нэгэн дээвэр дор хуран цугларах, илтгэл тавих, түүнийг хэлэлцэх зэрэгт Олон улсын Монголч эрдэмтдийг холбоо их чухал үүрэг гүйцэтгэж байгаа. Гэхдээ Монголч эрдэмтдийн их хурал таван жилд нэг удаа болж байгаа нь цаг хугацааны хувьд арай хол байна. Хэрэв боломж байвал 2-3 жилдээ нэг удаа зохион байгуулж байх хэрэгтэй гэж бодож байна" гэлээ.
Мөн энэ удаагийн их хурал нь монгол судлалын залуу үеийг дэмжин Залуу Монгол судлаач дэд салбарыг докторын түвшний судлаач нарт бий болгож буй гэдгээрээ онцлогтой.
ОХУ, БНХАУ, ХБНГУ, Япон, БНСУ, БНТУ зэрэг улсын 59 залуу монгол судлаачид илтгэл тавина. Германы Хумболтын их сургуульд Монгол судлалаар сурдаг Александра Покраяц "2023 оны Залуу монгол судлаачдын зуны сургуульд оролцохоор Монгол ирсэн. Олон улсын монголч эрдэмтний XII их хурлын үеэр Залуу монгол судлаачдад зориулсан тусгай салбар хуралдаан зохион байгуулагдана. Дотоод, гадаадын залуу монгол судлаачид илтгэлээ хэлэлцүүлж, судалгаа шинжилгээнийхээ үр дүнгээс хуваалцан, үе тэнгийн эрдэмтэн залуустайгаа улам ойртон танилцах боломжтой байгаад олзуурхаж байна.
Анх би их сургуульд орохдоо Япон судлалын ангид элссэн. Монголын түүх, соёлын талаарх хичээлийг судалж үзсэний дараа Монгол судлалын ангид шилжсэн. Учир нь Монголын түүх, соёл маш сонирхолтой, маш баялаг. Ирээдүйд Монгол судлалын салбарт өөрийн хувь нэмрээ оруулна гэж найдаж байна" гэлээ.скачать dle 12.0