iNet.mn дагах

Малчдын НДШ-ийг хөнгөлсөн хуулийн өөрчлөлт хэрэгжиж эхэллээ

Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн шинэчилсэн найруулгаар малчид сайн дурын даатгалд хамрагдах бол төлбөл зохих НДШ-ийн 50 хувийг төрөөс даах зохицуулалт энэ оны эхний өдрөөс албан ёсоор хэрэгжиж эхэллээ.


Малчид дээрх зохицуулалтад хамрагдахын тулд малын А дансны бичилт болон бүртгэлд онцгой анхаарах ёстой болж буйг НДЕГ-аас сануулж байна. Тодруулбал, малчид НДШ төлөх хөнгөлөлтөд хамрагдахын тулд малын А данс буюу тухайн иргэн өөрийгөө малчин гэдгийг нотлох шаардлага үүсэж буйг НДЕГ-ын Бодлогын хэрэгжилт, судалгааны газрын ахлах мэргэжилтэн С.Лхагвадорж хэлж байна.
Малчид руу чиглэсэн энэ хөнгөлөлт Нийгмийн даатгалын багц хуулийн хүрээнд хийсэн томоохон өөрчлөлтийн нэг гэдгийг онцолж байна.​​
Үүгээр малчин НДШ-ээ 20 жил тасралтгүй төлж, 15 жилийн хугацаанд мал маллаж, малын А дансаа хөтлөн баталгаажуулсан бол эмэгтэй малчин 50 насандаа, эрэгтэй малчин 55 насандаа тэтгэвэртээ гарах эрх үүсэх нь. Тухайн иргэнийг малчин гэдгийг нотлохын тулд өмнөх оных нь малын А дансны бичилт, бүртгэлийг үндэслэнэ гэдгийг тодруулж байна. НДЕГ-аас мэдээлснээр малын А дансыг:
  • малчин өрх,
  • мал бүхий өрх,
  • тавиул малын эзэн өрх,
  • бусад өрх гэж 4 янзаар бүртгэдэг байна.

Манай улсын 3.5 сая хүн амын 305 мянга нь мал малладаг. Малчдын ард 680-700 мянган хүн бий хэмээн тооцоход нийт хүн амын гуравны нэгийг малчид болон тэдний гэр бүл бүрдүүлж байна.


Малчин өрх гэдэг нь жилийн 4 улирлын турш мал аж ахуй эрхлэн, тэндээс олсон орлогоос амьжиргааны эх үүсвэрээ ханган суурин байдлаар малаа малладаг өрхийг хэлдэг байна. Мал бүхий өрхөд аймаг, сумын төв дээр амьдардаг ч малтай айлыг тооцдог аж. Ийм өрхийн эхнэр, нөхөр дээр малын А данс бүртгэгдэн хөтөлдөг ч тэдгээр нь өөр алба хашиж, ажил хөдөлмөр эрхэлдэг бол тухайн өрхөд амьдарч, зөвхөн малаа малладаг хүүхэд болон бусад хүний нэр дээр малын А дансаа бүртгүүлэхийг зөвлөж байна. Малчин нь хэн гэдгээс шалтгаалж малын А дансыг хөтөлнө гэдгийг онцлон хэлж байна.
Тодруулбал, дансыг тухайн өрхийн гишүүний хэн нэгний нэр дээр бүртгэдэг ч гэлээ энд өрхөд амьдардаг, насанд хүрсэн, ажилгүй, малаа маллаж буй хүүхдүүд ч орно. Энд мал маллаж буй бүх хүн хамрагдах тул бүгдийг нь бүртгэн А дансанд тусгаж өгөх юм байна. Ингэснээр өнөөдрийн бүртгүүлсэн залуу малчин 20-30 жилийн дараа тэтгэврээ тогтоолгох харилцаа үүсэх учир малчдыг малын А дансандаа анхааралтай, хариуцлагатай хандахыг НДЕГ-аас сануулж байна.

Өнгөрсөн оны мал тооллогын дүнгээр нийт малчдын 36 хувь нь нийгмийн даатгал төлж байна. Үлдэх 64 хувийг задалж үзэхэд 30 мянга шахам малчин малчны тэтгэвэр авдаг гэсэн судалгаа гарч, тэдний тэтгэвэрт зориулж 145.4 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтийг зарцуулсан дүнтэй байна. Малчдын дундаж тэтгэврийн хэмжээ 557 мянган төгрөг байна. Статистик үзүүлэлтээр малчдын тоог сүүлийн жилүүдээр авч үзэхэд:
  • 2016 онд хамгийн их буюу 311.3 мянга байсан бол
  • 2017 онд 303.5 мянга,
  • 2018 онд 288.7 мянга,
  • 2019 онд 285.4 мянга,
  • 2020 онд 298.7 мянга,
  • 2021 онд 305.4 мянга,
  • 2022 онд 305.0 мянга байв. 
скачать dle 12.0
Сэтгэгдэл бичих

Сэтгэгдэл үлдээх

Зурхайч нараас гадна нэмэлтээр хөтөч лам ажиллаж байна

23/02/2026, 13:23

МАН-аас Г.Занданшатар, АН-аас Н.Алтанхуяг Ерөнхийлөгчийн сонгуульд “тулах” уу?

23/02/2026, 13:21

1072 хувьцааны ногдол ашиг олгоно

23/02/2026, 13:20

Л.Оюун-Эрдэнийн “34 хувь”-ийг Г.Занданшатар “60 хувь” болголоо

23/02/2026, 13:19

Эзэн Богд Чингис хааны шүтээнд хүндэтгэл үзүүллээ

23/02/2026, 13:08

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Есөн хөлт цагаан туганд хүндэтгэл үзүүлж, Төрийн золголт хийв

23/02/2026, 13:07

Б.Энхбаяр: Хууль зөрчиж хилийн зурваст 34000 га газар ашиглуулах шийдвэр гаргасан

16/02/2026, 18:09

Х.Булгантуяаг Д.Үүрийнтуяагаар солив

16/02/2026, 18:08

Ж.Гончигсүрэн: Ирэх жилийн өнгийг засах нь бус, өөрийгөө засах нь чухал

16/02/2026, 18:04

“Хүнсний хувьсгал”-ын дүнд “Грийн групп” экспортын үйлдвэрээ ашиглалтад оруулжээ

16/02/2026, 18:03

Дипломат албаны дээд цол хүртээлээ

16/02/2026, 18:02

Ардын багш Д.Сэрээтэрт Хөдөлмөрийн баатар цол хүртээлээ

16/02/2026, 18:00

Трамплинч Ф.Раймунд Германы багт хоёр дахь алтыг авчирлаа

10/02/2026, 13:16

СОР17-г зохион байгуулахад ЕХОБ-тай хамтран ажиллах сонирхолтой байна

10/02/2026, 12:53

Монгол судлалын хөгжилд АНУ-ын монголч эрдэмтдийн үүрэг оролцоо чухлыг онцлов

10/02/2026, 12:50

Стратегийн ордоос 60 хувийн өгөөжийг иргэдэд хүртээнэ

10/02/2026, 12:48

Монголын гүйлтийн цанын тамирчид олимпын спринт төрөлд өрсөлдөнө

10/02/2026, 12:03

Эрдэнэтийн зэсийн үүсмэл ордын өгөөжийн 60 хувийг ард түмэнд хүртээх урьдчилсан тохиролцоонд гарын үсэг зурлаа

10/02/2026, 12:02

Ү.Сайнзаяа: Морин хуурыг хийл, төгөлдөр хуур шиг дэлхийн хөгжим болгохыг мөрөөддөг

10/02/2026, 12:01

А.Сүхбат аварга 20 жилийн дараа дахин бөхийн өргөөнд зодоглов

10/02/2026, 11:58

Милан-Кортина 2026: Норвегийн тамирчид медалийн тоогоор тэргүүлж байна

10/02/2026, 11:55

Булгутова Арюна: Дэлхийн II дайны үед буриад цэргийн монгол бичгээр бичсэн захидал манай тосгоны музейд байдаг

2/02/2026, 15:01

Цагаан идээний борлуулалт 120 сая төгрөгт хүрчээ

2/02/2026, 14:58

“Давс үүрсэн 40 жил” баримтат киног Берлиний кино наадамд танилцуулна

2/02/2026, 14:56

Д.Сүхбаатар жанжны хөшөөнд хүндэтгэл илэрхийлэв

2/02/2026, 14:55

ГЭРЧ: Ц.Санжаачойпэл "Би Монголын хамгийн баян хүн, Г.Занданшатар миний аавын найз. Би хүн алаад шоронгоос зүгээр гараад ирдэг" гэж орилсон

30/01/2026, 15:27

GoGo.mn Ройтерс агентлагтай урт хугацааны хамтын ажиллагааны гэрээ байгууллаа

30/01/2026, 15:26

Б.Чойжилсүрэн сайдад 30 хоногийн хугацаа өгсөн нь “Огцруулна” гэсэн үг

30/01/2026, 15:24

Бүсийн “босс”-ууд

30/01/2026, 15:23

их цэвэрлэгээнд нийслэлийн бүх аж ахуйн нэгж оролцоно

30/01/2026, 14:59

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

26/09/2018, 10:41

9/10/2018, 12:01

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

9/10/2018, 12:01

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр

6/03/2019, 17:04

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

26/09/2018, 10:41

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Уяачдад Монгол Улсын цол хүртээв

3/02/2019, 14:32

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Б.Баярсайхан: Байгууллагууд дэргэдээ цэцэрлэг байгуулахад төр хувьсах зардлыг нь даана

12/08/2019, 19:11

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

Өсвөрийн шатарчдын улсын аварга багаар Хэнтий аймаг шалгарлаа

6/03/2019, 11:03

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19