XX зууны эхэн үеийн монголын түүх, соёл франц зурагчны дуранд

1/08/2025, 17:02

Франц зурагчны нүдээр 1912-1913 оны монголчууд” гэрэл зургийн үзэсгэлэн Улаан гэр галерейд гарч байна.

Монгол дахь ФранцынЭСЯ-наас зохион байгуулж буй энэхүү үзэсгэлэнгээсXX зууны эхэн үеийн монголын түүх, соёлтойтанилцах боломжтой.

Францын нэрт энх тайвныг эрхэмлэгч, хүмүүнлэг үзэлтэн Альберт Кан дэлхийн уламжлалт соёл, нийгмийн дүр төрхийг түүхэнд үлдээх “Манай гаргийн архив” төслийг санаачлан 1909-1931 онд 60 гаруй оронд гэрэл зурагчдыг илгээжээ. Энэхүү төслийн хүрээнд гэрэл зурагчин Стефан Пассе 1912-1913 онд Монголд ирж, тухайн цаг үеийн нийгмийн байдал, ахуй амьдрал, соёл уламжлалыг гэрэл зурагт буулгасан юм. “Зам жим үгүй улс” хэмээгдэж байсан Монголд1912, 1913 онд аялах нь аюултай, хүнд аялал агаад Манжийн эзэнт гүрэн нуран унасны дараа Халх Монголчууд эсэргүүцэн боссон цаг үе байлаа.Гэрэл зурагчинСтефан Пассе эхлээд Хятадын хилээр, дараа нь Оросоор дамжин Монголд нэвтэрч чаджээ.

Үзэсгэлэнд дэлгэсэн гэрэл зургууд өнгөрсөн зууны эхэн буюу улс орныг эрс өөрчилсөн хувьсгалын өмнөх үеийн монголчуудын амьдралыг тусгасан ховорхон баримт гэдгээрээ онцлогтой.

Тус үзэсгэлэнд тухайн үеийн улс төрийн донсолгоог агуулгаар нь харуулахын зэрэгцээ газар нутгийн олон өнгө төрх, нүүдэлчин амьдралын хэв маяг, шашин шүтлэг ард иргэдэд ихээр тархсан байдал, хувцаслах соёл, уламжлалын талаарх гэрэл зургуудыг дэлгэжээ. Тухайлбал, “Монгол айл”, “Нийслэл хүрээний өндөр тушаалтан”, “Шоронгийн хоригдлууд”, “Халх эхнэр” зэрэг тухайн үеийн нийгмийн өнгө төрхийг харуулсан гэрэл зургуудыг энэхүү үзэсгэлэнгээс үзэх боломжтой. Уг гэрэл зургуудын эх хувь Франц Улс дахь Альберт Канын музейд хадгалагдаж байгаа юм.

Тус гэрэл зургийн үзэсгэлэн энэ сарын5-ны өдрийг хүртэлолон нийтийн хүртээл болно.

Мэдээг бэлтгэсэн Т.Хулан

Сурталчилгаа

2. Монгол гэр (1913 он)

3. Францын нийслэл Парис хотод амьдарч байсан гэр бүлийн зураг. (Алберт Канын зургийн архиваас)

4. Кимоно өмссөн Киотогийн гэйша (1927 он)

5. Самари бүсгүй.

6. Жайпурын Махаражагийн ордны хаалга. (1926 он)

7. Леонид Андреевын өөрийн хөрөг зураг. (1919 оноос өмнөх)

8. Хятадын нийслэл Бээжин дэх лам. (1913 он)

9. Монгол улсын Хүрээ, Хиагт хоёрын голд (1913 он)

10. Вагнер Фрэйбургийн 1910-1911 оны хооронд авсан Хар ой дахь зураг.

11. Марокко дахь Сенегал мэргэн бууч (1913 он)

12. Египет (1914 он)

13. Истанбул хотын Армен охид бүсгүйчүүд

14. Өргөө хотын ойролцоох анчин

15. Өвөр Монгол

16. Бейоглу, Истанбул, Турк (1912)

17. Сербийн зах (1913)

18. Оакистан, Саду болон Брахмин нар. (1914 он)

19. Өргөөгийн Шар ордон ойролцоох лам нар

20. Лион

21. Анна, Мариа хоёр.

22. Эйфелийн цамхаг (1912 он)

23. Парис, Сен-Денигийн боомт (1914 он)

24. Жюль Жерве-Куртельмоны зураг

25. АМерик гэрэл зурагчин Алфред Стиглиц болон түүний эхнэр Эмилигийн хөрөг зураг.

26. Котор (1912)

27. Босни ба Херцеговинагийн зах (1912 он)

28. 1913 оны тавдугаар сарын 9. Серб бүсгүйчүүд баярын хувцастайгаа.

29. Стокхольм

30. Охрид, Софийн сүм (1913 )

31. Шанзав Бадамдорж, Өргөө хот, Монгол улс.

32. Тухайн үеийн шоронгийн хоригдол (1913)

33. Алберт Канын зураг (1910 он)

34. Алберт Канын зураг (1910 он)

35. Алберт Канын зураг (1910)

36. Македон хүүхдүүд (1913 он)

37. Лам (1913 он)

100 жилийн өмнөх Монгол болон бусад улс орны маш ховор 37 өнгөт зураг